Η ιστορία του Γιουρόπα Λιγκ

Το Γιουρόπα Λιγκ είναι η δεύτερη τη τάξει ποδοσφαιρική διοργάνωση της UEFA σε επίπεδο συλλόγων. Καθιερώθηκε το 1971 και μέχρι το 2009 ονομαζόταν Κύπελλο ΟΥΕΦΑ.

Η επιτυχία του Κυπέλλου Εκθέσεων και η επιθυμία περισσοτέρων ομάδων να δώσουν διεθνή παιγνίδια ώθησε την ΟΥΕΦΑ ν’ αναλάβει τη διοργάνωση ενός νέου ποδοσφαιρικού θεσμού, που ονομάστηκε Κύπελλο ΟΥΕΦΑ και αποτέλεσε ουσιαστικά τον διάδοχο του Κυπέλλου Εκθέσεων. Στη νέα διοργάνωση, που ήταν τότε η τρίτη τη τάξει, μετά το Κύπελλο Πρωταθλητριών (νυν Τσάμπιονς Λιγκ) και το Κύπελλο Κυπελλούχων, συμμετείχαν ομάδες που δεν έπαιρναν μέρος στις δύο προαναφερθείσες διοργανώσεις.

Το σύστημα διεξαγωγής του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ ήταν διπλοί αγώνες για την πρόκριση στον επόμενο γύρο και διπλό τελικό. Από το 1998 ο τελικός ήταν μονός, ενώ από την περίοδο 2009-2010, οπότε το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ μετονομάστηκε σε Γιουρόπα Λιγκ, θεσπίστηκε η φάση των ομίλων στο πρώτο στάδιο της διοργάνωσης.

Η πρώτη διοργάνωση του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ ξεκίνησε στις 14 Σεπτεμβρίου 1971 με τους πρώτους αγώνες του πρώτου γύρου και ολοκληρώθηκε στις 17 Μαΐου 1972 με την κατάκτηση του πρώτου Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ από την αγγλική Τότεναμ, που επιβλήθηκε σε διπλή συνάντηση της συμπατριώτισσάς της Μπέρμιγχαμ.

Την Ελλάδα εκπροσώπησε ο Πανιώνιος, ο οποίος απέκλεισε στον πρώτο γύρο την Ατλέτικο Μαδρίτης (1-2, 1-0), αλλά στον δεύτερο γύρο αποκλείστηκε από τη Φερεντσβάρος. Στον πρώτο αγώνα της Βουδαπέστης (20 Οκτωβρίου 1971) συνετρίβη από τους Ούγγρους με 6-0, με τους παίκτες της ομάδας της Νέας Σμύρνης να δημιουργούν σοβαρά επεισόδια εις βάρος του γερμανού διαιτητή, επειδή θεώρησαν ότι τους αδίκησε σε καθοριστικά σημεία του αγώνα. Ο επαναληπτικός της Νέας Σμύρνης (3 Νοεμβρίου 1971) δεν έγινε, λόγω της τιμωρίας του Πανιωνίου από τον χουντικό γενικό γραμματέα Αθλητισμού, Κωνσταντίνο Ασλανίδη, για τα επεισόδια της Βουδαπέστης.

Πολυνίκης του θεσμού είναι η ισπανική Σεβίλλη με πέντε κατακτήσεις, ενώ τα περισσότερα κύπελλα έχουν κατακτήσει ομάδες από την Ισπανία (10), την Ιταλία (9) και την Αγγλία (7). Από ελληνικής πλευράς, την καλύτερη πορεία στη διοργάνωση έχει πραγματοποιήσει η ΑΕΚ, όταν την αγωνιστική περίοδο 1976-1977 έφτασε μέχρι τα ημιτελικά του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ, όπου αποκλείστηκε από τη Γιουβέντους, η οποία στη συνέχεια κατέκτησε το τρόπαιο. Για να κάνει αυτή την επική πορεία, η ΑΕΚ απέκτησε κατά σειρά τη Δυναμό Μόσχας, την αγγλική Ντέρμπι Κάουντι, τον Ερυθρό Αστέρα Βελιγραδίου και τη λονδρέζικη Κουίνς Παρκ Ρέιντζερς.

Οι Τελικοί

Α/Α Έτος Πόλη Αντίπαλοι Σκορ Κυπελλούχος
01 1972 Γουλβερχάμπτον, Λονδίνο Γουλβς – Τότεναμ 1-2, 1-1 Τότεναμ
02 1973 Λίβερπουλ, Μενχενγκλάντμπαχ Λίβερπουλ – Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ 3-0, 0-2 Λίβερπουλ
03 1974 Λονδίνο, Ρότερνταμ Τότεναμ – Φέγενορντ 2-2, 0-2 Φέγενορντ
04 1975 Ντίσελντορφ, Ενσχέντε Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ – Τβέντε 0-0, 5-1 Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ
05 1976 Λίβερπουλ, Μπριζ Λίβερπουλ – Μπριζ 3-2, 1-1 Λίβερπουλ
06 1977 Τορίνο, Μπιλμπάο Γιουβέντους – Αθλέτικ Μπιλμπάο 1-0, 1-2 Γιουβέντους
07 1978 Μπαστιά, Αϊντχόφεν Μπαστιά – Φίλιπς Αϊντχόφεν 0-0, 0-3 Φίλιπς Αϊντχόφεν
08 1979 Βελιγράδι, Ντίσελντορφ

Ερυθρός Αστέρας – Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ

1-1, 0-1 Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ
09 1980 Μενχενγκλάντμπαχ, Φραγκφούρτη Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ – Άιντραχτ Φραγκφούρτης 3-2, 0-1 Άιντραχτ Φραγκφούρτης
10 1981 Ίπσουιτς, Άμστερνταμ Ίπσουιτς – ΑΖ 3-0, 2-4 Ίπσουιτς
11 1982 Γκέτεμποργκ, Αμβούργο Γκέτεμποργκ – Αμβούργο 1-0, 3-0 Γκέτεμποργκ
12 1983 Βρυξέλλες, Λισαβώνα Άντερλεχτ – Μπενφίκα 1-0, 1-1 Άντερλεχτ
13 1984 Βρυξέλλες, Λονδίνο Άντερλεχτ – Τότεναμ 1-1, 1-1 (3-4 π.) Τότεναμ
14 1985 Σεκεσφεχερβάρ, Μαδρίτη Βιντεότον – Ρεάλ Μαδρίτης 0-3, 1-0 Ρεάλ Μαδρίτης
15 1986 Μαδρίτη, Κολωνία Ρεάλ Μαδρίτης – Κολωνία 5-1, 0-2 Ρεάλ Μαδρίτης
16 1987 Γκέτεμποργκ, Νταντί Γκέτεμποργκ – Νταντί Γιουνάιτεντ 1-0, 1-1 Γκέτεμποργκ
17 1988 Βαρκελώνη, Λεβερκούζεν Εσπανιόλ – Μπάγερ Λεβερκούζεν 3-0, 0-3 (2-3 π.) Μπάγερ Λεβερκούζεν
18 1989 Νάπολι, Στουτγκάρδη Νάπολι – Στουτγκάρδη 2-1, 3-3 Νάπολι
19 1990 Τορίνο, Φλωρεντία Γιουβέντους – Φιορεντίνα 3-1, 0-0 Γιουβέντους
20 1991 Μιλάνο, Ρώμη Ίντερ – Ρόμα 2-0, 0-1 Ίντερ
21 1992 Τορίνο, Άμστερνταμ Τορίνο – Άγιαξ 2-2, 0-0 Άγιαξ
22 1993 Ντόρτμουντ – Τορίνο Μπορούσια Ντόρτμουντ – Γιουβέντους 1-3, 0-3 Γιουβέντους
23 1994 Βιέννη, Μιλάνο Καζίνο Σάλτσμπουργκ – Ίντερ 0-1, 0-1 Ίντερ
24 1995 Πάρμα, Μιλάνο Πάρμα – Γιουβέντους 1-0, 1-1 Πάρμα
25 1996 Μόναχο, Μπορντό Μπάγερν – Μπορντό 2-0, 3-1 Μπάγερν
26 1997 Γκελζενκίρχεν, Μιλάνο Σάλκε – Ίντερ 1-0, 0-1 (4-1 π.) Σάλκε
27 1998 Παρίσι ‘Ιντερ – Λάτσιο 3-0 Ίντερ
28 1999 Μόσχα Πάρμα – Μαρσέιγ 3-0 Πάρμα
29 2000 Κοπεγχάγη Γαλατασαράι – Άρσεναλ 0-0 (4-1 π.) Γαλατασαράι
30 2001 Ντόρτμουντ Λίβερπουλ – Αλαβές 5-4 (παρ.) Λίβερπουλ
31 2002 Ρότερνταμ Φέγενορντ – Μπορούσια Ντόρτμουντ 3-2 Φέγενορντ
32 2003 Σεβίλλη Πόρτο – Σέλτικ 3-2 (παρ.) Πόρτο
33 2004 Γκέτεμποργκ Βαλένθια – Μαρσέιγ 2-0 Βαλένθια
34 2005 Λισαβόνα ΤΣΣΚΑ Μόσχας – Σπόρτινγκ Λισαβώνας 3-1 ΤΣΣΚΑ Μόσχας
35 2006 Αϊντχόφεν Σεβίλλη – Μίντλεσμπρο 4-0 Σεβίλλη
36 2007 Γλασκώβη Σεβίλλη – Εσπανιόλ 2-2 (3-1 π.) Σεβίλλη
37 2008 Μάντσεστερ Ζενίτ Αγίας Πετρούπολης – Ρέιντζερς 2-0 Ζενίτ Αγίας Πετρούπολης
38 2009 Κωνσταντινούπολη Σαχτάρ Ντόνετσκ – Βέρντερ Βρέμης 2-1 (παρ.) Σαχτάρ Ντόνετσκ
39 2010 Αμβούργο Ατλέτικο Μαδρίτης – Φούλαμ 2-1 (παρ.) Ατλέτικο Μαδρίτης
40 2011 Δουβλίνο Πόρτο – Μπράγκα 1-0 Πόρτο
41 2012 Βουκουρέστι Ατλέτικο Μαδρίτης – Αθλέτικ Μπιλμπάο 3-0 Ατλέτικο Μαδρίτης
42 2013 Άμστερνταμ Τσέλσι – Μπενφίκα 2-1 Τσέλσι
43 2014 Τορίνο Σεβίλλη – Μπενφίκα 0-0 (4-2 π.) Σεβίλλη
44 2015 Βαρσοβία Σεβίλλη – Ντνίπρο Ντνιπροπετρόφσκ 3-2 Σεβίλλη
45 2016 Βασιλεία Σεβίλλη – Λίβερπουλ 3-1 Σεβίλλη
46 2017 Στοκχόλμη Μάντσεστερ Γ. – Άγιαξ 2-0 Μάντσεστερ Γ.

Κατακτήσεις ανά ομάδα

Ομάδα Τίτλοι Έτος κατάκτησης
Σεβίλλη 5 2006, 2007, 2014, 2015, 2016
Λίβερπουλ 3 1973, 1976, 2001
Γιουβέντους 3 1977, 1990, 1993
Ίντερ 3 1991,1994, 1998
Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ 2 1975, 1979
Τότεναμ 2 1972, 1984
Φέγενορντ 2 1974,2002
Γκέτεμποργκ 2 1982, 1987
Ρεάλ Μαδρίτης 2 1985, 1986
Πάρμα 2 1995, 1999
Πόρτο 2 2003, 2011
Ατλέτικο Μαδρίτης 2 2010, 2012
Άντερλεχτ 1 1983
Αϊντχόφεν 1 1978
Άιντραχτ Φραγκφούρτης 1 1980
Ίπσουιτς 1 1981
Μπάγερ Λεβερκούζεν 1 1988
Νάπολι 1 1989
Άγιαξ 1 1992
Μπάγερν 1 1996
Σάλκε 1 1997
Γαλατασαράι 1 2000
Βαλένθια 1 2004
ΤΣΣΚΑ Μόσχας 1 2005
Ζενίτ Αγίας Πετρούπολης 1 2008
Σαχτάρ Ντόνετσκ 1 2009
Τσέλσι 1 2013
Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ 1 2017

Κατακτήσεις ανά χώρα

Χώρα Τίτλοι
Ισπανία 10
Ιταλία 9
Αγγλία 8
Γερμανία 6
Ολλανδία 4
Πορτογαλία 2
Σουηδία 2
Ρωσία 2
Βέλγιο 1
Ουκρανία 1
Τουρκία 1