Η ιστορία του Κυπέλλου Διεθνών Εκθέσεων

Οι παίκτες της Άρσεναλ πανηγυρίζουν την κατάκτηση του Κυπέλλου Εκθέσεων (1970)

Ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική διοργάνωση, πρόδρομος του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ και του Γιουρόπα Λιγκ, που διάρκεσε από το 1955 έως το 1971. Ο πλήρης τίτλος της στα αγγλικά ήταν «Inter-Cities Fairs Cup» («Κύπελλο Πόλεων Διεθνών Εκθέσεων»). Στους έλληνες ποδοσφαιρόφιλους – τους παλιότερους τουλάχιστον – ήταν γνωστή ως Κύπελλο Διεθνών Εκθέσεων ή Κύπελλο Εκθέσεων.

Η διοργάνωση ξεκίνησε το 1955 από μία ιδέα τριών ποδοσφαιρικών παραγόντων, του Ελβετού Έρνστ Τόμεν, του Ιταλού Οτορίνο Μπαράσι και του Άγγλου Στάνλεϊ Ράους, οι οποίοι αργότερα ανέλαβαν υψηλά πόστα στη FIFA. Όπως υπονοεί και το όνομά της, η διοργάνωση ήταν μία προωθητική ενέργεια για τις εμπορικές εκθέσεις, που γίνονταν σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης. Την εποχή της λειτουργίας τους διεξάγονταν φιλικά παιγνίδια, ως τμήμα των παράπλευρων εκδηλώσεων και οι εμπνευστές του θέλησαν να τα εντάξουν σε μία διοργάνωση που θα υπηρετούσε τη φιλία και την αλληλοκατανόηση μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών, οι σχέσεις των οποίων είχαν δοκιμαστεί στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Δικαίωμα συμμετοχής στο Κύπελλο Εκθέσεων είχε αρχικά μία ομάδα από κάθε πόλη που διοργάνωνε διεθνή έκθεση. Όπου υπήρχαν περισσότεροι από ένας σύλλογοι, η πόλη εμφάνιζε μια μικτή αντιπροσωπευτική ομάδα. Το 1968 οι κανονισμοί άλλαξαν και δικαίωμα συμμετοχής είχε η πρώτη ομάδα, που δεν συμμετείχε στις διοργανώσεις της ΟΥΕΦΑ.

Η οριστική απόφαση για τη νέα διοργάνωση πάρθηκε στις 18 Απριλίου 1955 στη Βασιλεία της Ελβετίας και η πρώτη σέντρα έγινε στις 4 Ιουνίου του ίδιου χρόνου, όταν η Μικτή Βασιλείας συνετρίβη εντός έδρας από τη Μικτή Λονδίνου με 5-0. Για να φτάσουμε στον τελικό της διοργάνωσης χρειάστηκαν να περάσουν τρία χρόνια, επειδή οι παίχτες των μεγάλων ομάδων είχαν υποχρεώσεις με τις Εθνικές τους ομάδες.

Ο πρώτος τελικός έγινε το 1958, ήταν διπλός και το κύπελλο κέρδισε η Μπαρτσελόνα, που αναδείχθηκε πολυνίκης του θεσμού με τρεις κατακτήσεις. Η Ισπανία με 6 και η Αγγλία με 4 είναι οι χώρες με τις περισσότερες κατακτήσεις.

Η Ελλάδα πρωτοεμφανίστηκε στη διοργάνωση τη σεζόν 1961-1962, με εκπρόσωπο τον Ηρακλή Θεσσαλονίκης. Ο «γηραιός» πέρασε χωρίς αγώνες τον πρώτο γύρο και στον δεύτερο αντιμετώπισε τη Μικτή Νόβισαντ από τη Γιουγκοσλαβία. Στον πρώτο αγώνα, που έγινε στο Καυταντζόγλειο (26 Οκτωβρίου 1961) νίκησε με 2-1, αλλά στον επαναληπτικό του Νόβισαντ (15 Νοεμβρίου 1961) συνετρίβη με 9-1 και αποκλείστηκε.

Στις 22 Σεπτεμβρίου 1971 παίχτηκε η τελευταία πράξη του Κυπέλλου Εκθέσεων. Τότε διεξήχθη ένας αγώνας, ώστε να κριθεί ποιος είχε το δικαίωμα να κρατήσει οριστικά το αυθεντικό τρόπαιο του καταργημένου κυπέλλου. Αντιμέτωποι τέθηκαν η πολυνίκης Μπαρτσελόνα με τη νικήτρια της τελευταίας διοργάνωσης Λιντς. Νικήτρια αναδείχθηκε η Μπαρτσελόνα με 2-1.

Η ΟΥΕΦΑ, παρότι αναγνωρίζει το Κύπελλο Διεθνών Εκθέσεων ως πρόδρομο του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ και του Γιουρόπα Λιγκ, δεν περιλαμβάνει τις επιδόσεις και διακρίσεις των ομάδων στα αρχεία της, επειδή δεν ήταν αυτή η διοργανώτρια.

Οι Τελικοί

Έτος Αντίπαλοι Σκορ Νικήτρια
1958 Μικτή Λονδίνου – Μπαρτσελόνα 2-2, 0-6 Μπαρτσελόνα
1960 Μπέρμιγχαμ – Μπαρτσελόνα 0-0, 1-4 Μπαρτσελόνα
1961 Μπέρμιγχαμ – Ρόμα 2-2, 0-2 Ρόμα
1962 Βαλένθια – Μπαρτσελόνα 6-2, 1-1 Βαλένθια
1963 Δυναμό Ζάγκεμπ – Βαλένθια 1-2, 0-2 Βαλένθια
1964 Ρεάλ Θαραγόθα – Βαλένθια 2-1 Ρεάλ Θ.
1965 Γιουβέντους – Φερεντσβάρος 0-1 Φερεντσβάρος
1966 Μπαρτσελόνα – Ρεάλ Θαραγόθα 0-1, 4-2 Μπαρτσελόνα
1967 Δυναμό Ζάγκρεμπ – Λιντς 2-0, 0-0 Δυναμό Ζ.
1968 Λιντς – Φερεντσβάρος 1-0, 0-0 Λιντς
1969 Νιούκαστλ – Ουίπεστ 3-0, 2-3 Νιούκαστλ
1970 Άντερλεχτ – Άρσεναλ 3-1, 0-3 Άρσεναλ
1971 Γιουβέντους – Λιντς 2-2, 1-1 Λιντς