Οι Πρόεδροι της Ελληνικής Δημοκρατίας

Η Στρατιωτική Δικτατορία

Γεώργιος Παπαδόπουλος (1973)

Μετά την αποτυχία του βασιλικού κινήματος στο Ναυτικό (23 Μαΐου 1973), η δικτατορία προχώρησε στην κατάργηση της Μοναρχίας και στην προκήρυξη δημοψηφίσματος για την εγκαθίδρυση του πολιτεύματος της αβασιλεύτου δημοκρατίας, ενώ ταυτόχρονα ανακοίνωσε και τη διενέργεια βουλευτικών εκλογών. Σε διάγγελμά του, ο ισχυρός άνδρας του καθεστώτος Γεώργιος Παπαδόπουλος ανέφερε ότι ο «αυτοεξόριστος Βασιλεύς επεδόθη εν τω εξωτερικώ εις δραστηριότητας μαρτυρούσας ασυγχώρητον δι’ ενήλικον άτομον ανωριμότητα» και ότι «συμπεριφέρθη ως κομματάρχης τυχοδιωκτών, χρεωκόπων, συνοδοιπόρων, δολιοφθορέων και δολοφόνων ακόμη». Για το λόγο αυτό, «κατέστη έκδηλος η αντίθεσις της μεγάλης μερίδος του Λαού προς το πολίτευμα της βασιλευομένης δημοκρατίας», του οποίου η διατήρηση «εγκυμονεί κινδύνους εις βάρος της εσωτερικής γαλήνης και της εθνικής ενότητος».

Στη Συντακτική Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου (1 Ιουνίου 1973), με την οποία αναγγέλθηκε η πολιτειακή μεταβολή, αναφέρεται τέλος ότι έμβλημα της Ελληνικής Πολιτείας θα είναι αντί του βασιλικού θυρεού «ο αναγεννώμενος εκ της τέφρας του Φοίνιξ». Προσωρινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας μέχρι τη διενέργεια δημοψηφίσματος ορίστηκε ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, που διατηρούσε και το αξίωμα του πρωθυπουργού.

Στις 28 Ιουλίου ο ελληνικός λαός με ποσοστό 78,4% ψήφισε την κατάργηση της Μοναρχίας. Στις 20 Αυγούστου ορκίστηκε Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο Παπαδόπουλος και Αντιπρόεδρος ο στρατηγός Οδυσσέας Αγγελής, όπως προέβλεπε το Σύνταγμα της δικτατορίας. Την επόμενη μέρα, το Υπουργικό Συμβούλιο που συνήλθε υπό την προεδρία του Παπαδόπουλου αποφάσισε την παροχή γενικής αμνηστίας για όλα τα πολιτικά αδικήματα που διαπράχθηκαν μετά την 21η Απριλίου 1967, την παροχή χάριτος στον Αλέξανδρο Παναγούλη, που είχε καταδικαστεί σε θάνατο για την απόπειρα δολοφονίας του Παπαδόπουλου (13 Αυγούστου 1968) και την άρση του Στρατιωτικού Νόμου από την περιοχή της πρωτεύουσας, μετά από 6 χρόνια και 4 μήνες που ίσχυσε.

Φαίδων Γκιζίκης (1973-1974)

Μετά την ανατροπή του Γεωργίου Παπαδόπουλου από τον ταξίαρχο Δημήτριο Ιωαννίδη στις 25 Νοεμβρίου 1973, νέος πρόεδρος της Δημοκρατίας ορκίστηκε ο στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης. Στις 24 Ιουλίου 1974, υπό το βάρος της διαφαινόμενης εθνικής καταστροφής από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ανέλαβε να παραδώσει την εξουσία στους πολιτικούς και συγκεκριμένα στον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Παρέμεινε στη θέση για λίγους μήνες μετά τη Μεταπολίτευση και παραιτήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1974.