Τρίσα Μπράουν
1936 – 2017

Τρίσα Μπράουν

Η αμερικανίδα χορεύτρια και χορογράφος Τρίσα Μπράουν υπήρξε από τις κορυφαίες εκπροσώπους της τέχνης της Τερψιχόρης. Αποκλήθηκε «ιέρεια του μεταμοντέρνου χορού», επειδή με τις καινοτόμες ιδέες και τους πειραματισμούς της άλλαξε την όψη του σύγχρονου χορού.

Γεννήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 1936 στο Αμπερντίν της πολιτείας Γουάσινγκτον των Ηνωμένων Πολιτειών. Σπούδασε χορό στο Κολέγιο Μιλς και το 1961 εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη, όπου μαζί με τους χορευτές και χορογράφους Ιβόν Ράινερ, Στιβ Πάξτον, Σιμόν Φόρτι, τον συνθέτη Τζον Κέιτζ και τον ζωγράφο Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ, άνοιξαν νέους δρόμους, αμφισβητώντας τα σύνορα ανάμεσα στις τέχνες.

Η Τρίσα Μπράουν υπήρξε ιδρυτικό μέλος της πρωτοποριακής ομάδας Judson Dance Theater, η οποία ανέτρεψε ό,τι ίσχυε στον σύγχρονο χορό με τους πειραματισμούς της. Στις πρώτες της χορογραφίες ανέδειξε την απλή, καθημερινή κίνηση, με παραστάσεις σε ασυνήθιστους χώρους, όπως πάρκινγκ, ταράτσες και εξωτερικοί τοίχοι κτιρίων.

Το 1970 ίδρυσε τη δική της ομάδα, την «Trisha Brown Dance Company», με έδρα το Σόχο της Νέας Υόρκης και συνεργάστηκε με την αφρόκρεμα της αμερικανικής πρωτοπορίας: από το αυτοσχεδιαστικό «Man walking down the side of a building» τη δεκαετία του 1970, ως το «Set and reset» (1983), σε συνεργασία με τον Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ και τη Λόρι Άντερσον, που την καθιέρωσε διεθνώς.

Το 1986 η Τρίσα Μπράουν πέρασε στο χώρο της όπερας χορογραφώντας την «Κάρμεν», έπειτα από πρόσκληση της ιταλίδας σκηνοθέτριας Λίνας Βερτμίλερ. Γοητευμένη από τον κόσμο της κλασικής μουσικής, εισήλθε σ’ ένα νέο δημιουργικό κύκλο και το 1998 παρουσίασε στις Βρυξέλλες, σε παγκόσμια πρώτη, τον «Ορφέα» του Μοντεβέρντι. Κατόπιν χορογράφησε με μεγάλη επιτυχία και άλλες όπερες του σύγχρονου ρεπερτορίου («Luci Mie Traditrici» και «Da Gelo a Gelo» του Σαλβατόρε Σαρίνο), ενώ η εμπειρία αυτή την οδήγησε στο πιο πρόσφατο χορευτικό της έργο με τίτλο «I love my robots» (2007).

«Η ιέρεια του μεταμοντέρνου χορού», όπως έχει χαρακτηριστεί, ανακηρύχτηκε πολλές φορές διδάκτωρ πανεπιστημίων και ήταν επίτιμο μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Γραμμάτων και Τεχνών. Τιμήθηκε με πολλά βραβεία, μεταξύ των οποίων πέντε διακρίσεις από το National Endowment for the Arts, καθώς και δύο υποτροφίες από το Ίδρυμα Γκούγκενχαϊμ, ενώ το 2004 της απονεμήθηκε το παράσημο του Ταξιάρχη των Τεχνών και των Γραμμάτων, από τη γαλλική κυβέρνηση.

Η Τρίσα Μπράουν πέθανε στις 18 Μαρτίου 2017 στον Σαν Αντόνιο του Τέξας, σε ηλικία 80 ετών. Λίγο πριν από το θάνατό της έγραψε το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Χορού για το 2017.