Κόμμα του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού (ΚΟΔΗΣΟ)

Πολιτικό κόμμα της μετριοπαθούς Αριστεράς, που άφησε το στίγμα του στα πολιτικά δρώμενα της χώρας μας από το 1979 έως το 1989, οπότε απορροφήθηκε από το Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου (ΣΥΝ). Η πλήρης ονομασία του ήταν Κόμμα του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού και ιδεολογικά εξέφραζε την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, με σαφείς επιδράσεις του σουηδικού μοντέλου.

Το ΚΟΔΗΣΟ ιδρύθηκε στις 11 Ιανουαρίου 1979, με πρωτοβουλία βουλευτών που προέρχονταν από τη φυλλοροούσα ΕΔΗΚ του Ιωάννη Ζίγδη. Την ιδρυτική ομάδα απετέλεσαν ο Γιάγκος Πεσμαζόγλου (1918-2003), η Βιργινία Τσουδερού, ο Δημήτριος Καρδάρας, ο Κώστας Αλαβάνος, ο Μπάμπης (Χαράλαμπος) Πρωτοπαπάς (1920-2011) και ο Γεώργιος Μυλωνάς (1919-1998).

Στην ιδρυτική συνδιάσκεψη της Θεσσαλονίκης (17-18 Μαρτίου 1979), πρόεδρος του νέου κόμματος εκλέχτηκε ο Γιάγκος Πεσμαζόγλου, υπουργός Εθνικής Οικονομίας στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή το 1974 και εκ των βασικών διαπραγματευτών της σύνδεσης της χώρας μας με την ΕΟΚ. Το ΚΟΔΗΣΟ εκπροσωπήθηκε στη Βουλή με τέσσερεις βουλευτές, οι οποίοι ψήφισαν τη Συνθήκη προσχώρησης της Ελλάδας στην ΕΟΚ (28 Ιουνίου1979).

Στις εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981 το ΚΟΔΗΣΟ κατήλθε με κεντρικό σύνθημα «Μήπως είσαι ΚΟΔΗΣΟ και δεν το γνωρίζεις;», ένα σύνθημα που έμεινε ιστορικό και μας θυμίζει σήμερα το κόμμα αυτό. Παρά τη συνεργασία του με το Κόμμα Αγροτών - Εργαζομένων (ΚΑΕ), καταποντίστηκε εκλογικά, καθώς οι κεντροαριστεροί ψηφοφόροι προτίμησαν μαζικά το ΠΑΣΟΚ της «Αλλαγής». Με το 0,72% των ψήφων ήταν φυσικό να μην εκλέξει βουλευτή. Καλύτερα πήγε στις πρώτες ευρωεκλογές, που διεξήχθησαν την ίδια ημέρα. Συγκέντρωσε το 4,25% των ψήφων και εξέλεξε ένα ευρωβουλευτή, τον πρόεδρό του Γιάγκο Πεσμαζόγλου.

Στις ευρωεκλογές της 17ης Ιουνίου 1984 το ΚΟΔΗΣΟ συγκέντρωσε μόλις το 0,80% των ψήφων και απέτυχε να εκλέξει ευρωβουλευτή, γεγονός που οδήγησε σε παραίτηση τον Γιάγκο Πεσμαζόγλου και την ανάθεση της ηγεσίας στον Μπάμπη Πρωτοπαπά, ηγετική φυσιογνωμία της σοσιαλδημοκρατίας στη χώρα μας και υπουργό Βιομηχανίας στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή το 1974.

Στις βουλευτικές εκλογές της 2ας Ιουνίου 1985 το συρρικνωμένο ΚΟΔΗΣΟ βρέθηκε ανάμεσα στις συμπληγάδες του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ, που μάχονταν λυσσαλέα για την εξουσία. Νωρίτερα, αρκετά στελέχη πρώτης γραμμής, όπως η Βιργινία Τσουδερού και ο Σωτήρης Κούβελας, είχαν προσχωρήσει στη Νέα Δημοκρατία του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και ήταν υποψήφιοι βουλευτές, ενώ ο Γιάγκος Πεσμαζόγλου συνεργαζόταν ως ανεξάρτητος. Έτσι, η εκλογική κάθοδος του ΚΟΔΗΣΟ με τη Νέα Δημοκρατία ήταν μονόδρομος και του απέφερε μία έδρα στη νέα Βουλή, την οποία κέρδισε ο Μπάμπης Πρωτοπαπάς.

Στις 5 Ιουλίου 1988 ο Μπάμπης Πρωτοπαπάς εκλέχθηκε πρόεδρος από το συνέδριο του κόμματος και έστρεψε το ΚΟΔΗΣΟ πιο αριστερά, συμμετέχοντας στη δημιουργία του Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου (8 Απριλίου 1989) μαζί με το ΚΚΕ, την Ελληνική Αριστερά (ΕΑΡ, πρώην ΚΚΕ εσ.), την ΕΔΑ και άλλα μικρότερα κόμματα, ενόψει των εκλογών της 18ης Ιουνίου 1989. Η ενσωμάτωση του ΚΟΔΗΣΟ στον Συνασπισμό σήμανε και την αναστολή της λειτουργίας του ως αυτόνομου κομματικού σχηματισμού.