Ζαν-Μπατίστ Σε
1767 – 1832

Γάλλος οικονομολόγος και επιχειρηματίας, γνωστός για τον περί αγορών νόμο του («Νόμος του Σε»), σύμφωνα με τον οποίο η προσφορά δημιουργεί αντίστοιχη ζήτηση. Υπήρξε διαπρύσιος κήρυκας της ελεύθερης αγοράς και πολέμιος του κρατικού παρεμβατισμού στην οικονομία.

Ο Ζαν Μπατίστ Σε (Jean-Baptiste Say) γεννήθηκε στη Λιόν στις 5 Ιανουαρίου 1767. Μετά την περάτωση των σπουδών αποφάσισε να ακολουθήσει καριέρα στο εμπόριο και πήγε στην Αγγλία, όπου θήτευσε κοντά σε δύο Άγγλους εμπόρους. Στη συνέχεια επέστρεψε στη Γαλλία και δούλεψε σε ένα γραφείο ασφαλειών ζωής. Μετά τη Γαλλική Επανάσταση, στην οποία έλαβε ενεργό μέρος, ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία. Το 1794 εξέδωσε το περιοδικό «La Decade philosophique, litteraire, et politique» («Η Δεκαετία, φιλοσοφικά, λογοτεχνικά και πολιτικά»), στο οποίο προπαγάνδιζε τις θέσεις του Άνταμ Σμιθ.

Το 1799 διορίστηκε σε ανώτατη δημόσια θέση, αλλά αργότερα απολύθηκε από τον Ναπολέοντα. Το 1807 ίδρυσε μία νηματουργία βάμβακος, την οποία όμως πούλησε το 1813. Δίδαξε Οικονομία της Βιομηχανίας στη Σχολή Τεχνών και Επαγγελμάτων από το 1817 έως το 1830. Το έτος αυτό έγινε καθηγητής της Πολιτικής Οικονομίας στο Κολλέγιο της Γαλλίας, θέση την οποία διατήρησε έως τον θάνατό του στις 15 Νοεμβρίου 1832.

Κυριότερο έργο του υπήρξε η «Πραγματεία περί της Πολιτικής Οικονομίας» («Traite d’ economie politique»), που εκδόθηκε το 1803. Στο βιβλίο του αυτό διατυπώνει την άποψη ότι η προσφορά δημιουργεί και την αντίστοιχη ζήτηση («Περί αγορών Νόμος» ή «Νόμος του Σε»). Ως εκ τούτου απέδιδε τη βαθιά ύφεση της οικονομίας, όχι σε μια γενική ανεπάρκεια της ζήτησης, αλλά σε παροδική υπερπαραγωγή κάποιων αγαθών και υποπαραγωγή κάποιων άλλων.

Ο «Νόμος του Σε» παρέμεινε βασική αρχή της ορθόδοξης φιλελεύθερης οικονομικής σχολής μέχρι τη μεγάλη ύφεση του 1930. Μια προφανής συνέπειά του είναι ότι το καπιταλιστικό σύστημα αυτοδιαρθρώνεται και ως εκ τούτου δεν υπάρχει λόγος κυβερνητικής παρέμβασης στη λειτουργία της οικονομίας. Ο «Νόμος του Σε» δέχθηκε την έντονη κριτική του Τζον Κέινς στο κλασικό έργο του «Γενική Θεωρία της Απασχόλησης του Τόκου και του Χρήματος» (1936).