Μπέντριχ Σμέτανα
1824 – 1884

Ο Μπέντριχ Σμέτανα , συνθέτης λυρικών έργων και συμφωνικών ποιημάτων είναι ο θεμελιωτής της τσεχικής εθνικής μουσικής σχολής. Πιο γνωστό του έργo και αυτό που παίζονται συχνότερα στις μέρες μας είναι το συμφωνικό ποίημα «Ο Μολδάβας» («Vltava»), από τον κύκλο συμφωνικών ποιημάτων «Η πατρίδα μου» («Má vlast»).

Ο Μπέντριχ Σμέτανα γεννήθηκε στο Λίτομσιλ της Βοημίας (περιοχής της σημερινής Τσεχίας, που τότε ανήκε Αυτοκρατορία των Αψβούργων), στις 2 Μαρτίου 1824. Ο πατέρας του ήταν ζυθοποιός, αλλά και ερασιτέχνης βιολιστής, που τού εμφύσησε από αρκετά νωρίς την αγάπη για την μουσική. Σε ηλικία 6 ετών έκανε την πρώτη του δημόσια εμφάνιση ως πιανίστας. Εξακολούθησε τις σπουδές του και αργότερα αναδείχθηκε σε μουσικοδιδάσκαλο. Με την ενθάρρυνση του Φραντς Λιστ, άνοιξε σχολή πιάνου στην Πράγα το 1848 και την επόμενη χρονιά παντρεύτηκε σε πρώτο γάμο την νεαρή πιανίστρια Κατερίνα Κολάροβα, με την οποία απέκτησε τέσσερις κόρες.

Το 1856 έγραψε τα πρώτα συμφωνικά ποιήματα («Ριχάρδος Γ’») και την ίδια χρονιά μετακόμισε στην Σουηδία, όπου διορίστηκε αρχιμουσικός της φιλαρμονικής εταιρείας του Γκέτεμποργκ. Τα χρόνια αυτά σημαδεύτηκαν από μια ανείπωτη τραγωδία, καθώς ο Σμέτανα έχασε τις τρεις κόρες του και την σύζυγό του από φυματίωση. Βρήκε το κουράγιο να ξαναπαντρευτεί την κατά 16 χρόνια μικρότερή του Μπετίνα Φερντινάντοβα, αδελφή της γυναίκας του αδελφού του Κάρελ. Μαζί της απέκτησε δύο κόρες

Το 1861, επέστρεψε στην Πράγα και έγινε ένας από τους θεμελιωτές της τσεχικής εθνικής σχολής, καθώς άρχισε να ενσωματώνει στα έργα του στοιχεία από την λαϊκή μουσική της πατρίδας του.Το 1866, παρουσίασε την όπερα «Η Πουλημένη μνηστή», με την οποία καθιερώθηκε αργότερα ως ο κατ’ εξοχήν Τσέχος συνθέτης. Οι μεταγενέστερες όπερές του δεν γνώρισαν την ίδια επιτυχία.

Το 1874, η υγεία του άρχισε να επιδεινώνεται εξαιτίας τής σύφιλης, οπότε και παραιτήθηκε από την θέση του αρχιμουσικού της Όπερας της Πράγας και στα τέλη του ίδιου χρόνου έχασε εντελώς την ακοή του. Αυτό όμως δεν τόν εμπόδισε να γράψει, από εκείνη την χρονιά έως το 1879, τον κύκλο των έξι συμφωνικών ποιημάτων που φέρουν τον γενικό τίτλο «Η πατρίδα μου» («Má vlast») και θεωρείται το αριστούργημά του.

Στην ίδια εποχή ανήκει επίσης το κουαρτέτο εγχόρδων με τίτλο «Από την ζωή μου», που θεωρείται ένα από τα πιο εξαίρετα έργα του. Ως βιρτουόζος του πιάνου από πολύ νεαρή ηλικία, ο Σμέτανα συνέθεσε τα περισσότερα έργα του γι’ αυτό το όργανο. Πιο γνωστό το «Τρίο για πιάνο σε σολ», που συνέθεσε στην μνήμη της κόρης του Μπεντρίσκα. Αυτές οι συνθέσεις, ενισχυμένες από την αίγλη των πιο ώριμων κομματιών που έγραψε στα τελευταία δύσκολα χρόνια τής ζωής του, αποτελούν ένα σημαντικό τμήμα τής πιανιστικής φιλολογίας.

Ύστερα από κρίσεις κατάθλιψης και συμπτώματα πνευματικής ανισορροπίας, ο Μπέντριχ Σμέτανα μπήκε σ’ ένα άσυλο της Πράγας, όπου άφησε την τελευταία του πνοή στις 12 Μαίου 1884.