Παγκόσμιο Κύπελλο Καλαθοσφαίρισης

Η κορυφαία διοργάνωση της καλαθοσφαίρισης (μπάσκετ-μπολ) διεθνώς, με διοργανώτρια τη FIBA, την παγκόσμια ομοσπονδία του αθλήματος με την πορτοκαλί μπάλα. Το Παγκόσμιο Κύπελλο Καλαθοσφαίρισης (FIBA Basketball World Cup) ονομαζόταν ως το 2010 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Καλαθοσφαίρισης (FIBA World Championship). Στη χώρα μας είναι γνωστό ως Μουντομπάσκετ.

To Παγκόσμιο Κύπελλο Καλαθοσφαίρισης, στο οποίο μετέχουν μόνο εθνικές ομάδες ανδρών, που ανήκουν στη δύναμη της FIBA, διεξάγεται κάθε τέσσερα χρόνια από το 1950, με δύο εξαιρέσεις το 1959 και το 1970. Η δομή του θυμίζει αρκετά το ποδοσφαιρικό Μουντιάλ, που ήταν άλλωστε και το πρότυπο του εμπνευστή του Ρενάτο Γουίλιαμ Τζόουνς.

Σε κάθε τελική φάση υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός ομάδων, που ποικίλλει από διοργάνωση σε διοργάνωση. Διαφορετικό είναι κάθε φορά και το σύστημα πρόκρισης στην τελική φάση· από προκριματικούς αγώνες και απευθείας πρόκριση για τους νικητές των ηπειρωτικών πρωταθλημάτων της FIBA έως πρόσκληση συμμετοχής σε επιλεγμένες ομάδας (wild card) με την καταβολή αντιτίμου (Ελλάδα 2014) ή όχι.

Την ιδέα για τη διοργάνωση ενός παγκοσμίου πρωταθλήματος είχε ο εγγλέζος γενικός γραμματέας της FIBA Ρενάτο Γουίλιαμ Τζόουνς (1906-1981). Την κατέθεσε ενώπιον του συνεδρίου της παγκόσμιας ομοσπονδίας, που διεξαγόταν στο Λονδίνο το 1948, στο περιθώριο των Ολυμπιακών Αγώνων. Η πρόταση του Τζόουνς έγινε αποδεκτή από τους συνέδρους και η πρώτη διοργάνωση ανατέθηκε στην Αργεντινή, τη μόνη χώρα που κατέθεσε υποψηφιότητα. Για ευρωπαϊκή χώρα ούτε λόγος εκείνη την περίοδο, που η γηραιά ήπειρος μετρούσε τις πληγές της από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η πρώτη διοργάνωση του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Καλαθοσφαίρισης διεξήχθη από 22 Οκτωβρίου έως 3 Νοεμβρίου 1950 στο Μπουένος Άιρες, με νικήτρια την ομάδα της διοργανώτριας χώρας. Στη Λατινική Αμερική έγιναν και τα τέσσερα επόμενα τουρνουά, στα οποία κυρίαρχη δύναμη ήταν η Βραζιλία. Από το 1967 και μετά η διοργάνωση άλλαζε ήπειρο και ο τίτλος του παγκόσμιου πρωταθλητή παιζόταν μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Σοβιετικής Ένωσης και Γιουγκοσλαβίας, με εξαίρεση το 2006, όταν τον τίτλο κατέκτησε η Ισπανία. Η διοργάνωση του 1994 στον Καναδά αποτέλεσε τομή στην ιστορία των Μουντομπάσκετ, καθώς για πρώτη φορά επιτράπηκε η συμμετοχή παικτών από το ΝΒΑ. Μέχρι τότε η ομάδα των Ηνωμένων Πολιτειών συγκροτούνταν από κολλεγιόπαιδες.

Η χώρα μας πρωτοεμφανίστηκε σε τελική φάση Μουντομπάσκετ το 1986 στην Ισπανία, ένα χρόνο πριν από τον θρίαμβο του Ευρωμπάσκετ της Αθήνας, και κατέλαβε τη 10η θέση. Από τότε δίνει συνεχώς το παρών, εκτός από το 2002, με κορυφαία στιγμή την κατάκτηση του αργυρού μεταλλίου το 2006 στην Ιαπωνία και αφού στον ημιτελικό είχε αποκλείσει με «κατοστάρα» τις Ηνωμένες Πολιτείες (101 - 95).

Αξιοσημείωτα Ρεκόρ

  • Μεγαλύτερο σκορ
    Βραζιλία - Κίνα 154-97 (1978)
  • Μικρότερο σκορ
    Βραζιλία - Αίγυπτος 38-19
  • Μεγαλύτερο σκορ πρώτου ημιχρόνου (20λεπτου)
    Ελλάδα - Κορέα 79-21 (1990). Τελικό 119-76 υπέρ της Ελλάδας.
  • Μικρότερο σκορ πρώτου ημιχρόνου (20λεπτου)
    Αίγυπτος - Γαλλία 10-9 (1950). Τελικό 31-28 υπέρ της Αιγύπτου.
  • Μεγαλύτερη διαφορά
    Σοβιετική Ένωση - Κεντροαφρικανική Δημοκρατία 140-48 (1974)
  • Μεγαλύτερη διαφορά νίκης για την Ελλάδα
    Ελλάδα - Κορέα 119-76 (1990)
  • Μεγαλύτερη διαφορά ήττας για την Ελλάδα
    Ελλάδα - ΗΠΑ 58-97 (1994)
  • Αγώνας με τις περισσότερες παρατάσεις
    3 στον αγώνα Γερμανίας - Αγκόλας 108-103 (2006).
  • Ψηλότερος παίκτης
    Ντέιβιντ Άντερσεν (Αυστραλία), 2,31 μ. (2010)
  • Κοντύτερος παίκτης
    Άντριου Αλμπισί (Γαλλία): 1,75 μ. (2010)
    Χαλίντ Αλ Νασρ (Κατάρ): 1,75 μ. (2006)
    Σάμπα Νιάνγκ (Σενεγάλη): 1,75 μ. (1998)
    Φερνάντο Μαρτίνεθ (Ισπανία): 1,75 μ. (1994)
  • Γηραιότερος παίκτης
    Μιγκέλ Λουτόντα (Αγκόλα), 39 ετών (2010)
    Χοσέ Ράφαελ Ορτίς-Ρίχος (Πουέρτο Ρίκο), 39 ετών (2002)
  • Νεώτερος παίκτης
    Ζορζ Λατ (Ακτή Ελεφαντοστού), 16 ετών (1986)

Διοργανώσεις

Α/Α Έτος Διοργανώτρια Νικήτρια Θέση Ελλάδας
1 1950 Αργεντινή Αργεντινή -
2 1954 Βραζιλία ΗΠΑ -
3 1959 Χιλή Βραζιλία -
4 1963 Βραζιλία Βραζιλία -
5 1967 Ουρουγουάη Σοβιετική Ένωση -
6 1970 Γιουγκοσλαβία Γιουγκοσλαβία -
7 1974 Πουέρτο Ρίκο Σοβιετική Ένωση -
8 1978 Φιλιππίνες Γιουγκοσλαβία -
9 1982 Κολομβία Σοβιετική Ένωση -
10 1986 Ισπανία ΗΠΑ 10η
11 1990 Αργεντινή Γιουγκοσλαβία
12 1994 Καναδάς ΗΠΑ
13 1998 Ελλάδα Γιουγκοσλαβία
14 2002 ΗΠΑ Γιουγκοσλαβία -
15 2006 Ιαπωνία Ισπανία
16 2010 Τουρκία ΗΠΑ 11η
17 2014 Ισπανία ΗΠΑ

Πίνακας Μεταλλίων

Χώρα Χρυσά Αργυρά Χάλκινα Σύνολο
ΗΠΑ 5 3 4 12
Γιουγκοσλαβία 5 3 2 10
Σοβιετική Ένωση 3 3 2 8
Βραζιλία 2 2 2 6
Αργεντινή 1 1 0 2
Ισπανία 1 0 0 1
Ρωσία 0 2 0 2
Ελλάδα 0 1 0 1
Τουρκία 0 1 0 1
Σερβία 0 1 0 1
Χιλή 0 0 2 2
Φιλιππίνες 0 0 1 1
Γερμανία 0 0 1 1
Κροατία 0 0 1 1
Γαλλία 0 0 1 1

Πολυτιμότερος Παίκτης (MVP)

Έτος Παίκτης
1950 Όσκαρ Φούρλονγκ
1954 Κέρμπι Μίντερ
1959 Αμάουρι Πάσος
1963 Βλάμιρ Μάρκες
1967 Ίβο Ντανέου
1970 Σεργκέι Μπέλοφ
1974 Ντράγκαν Κιτσάνοβιτς
1978 Ντράζεν Νταλιπάγκιτς
1982 Ντοκ Ρίβερς
1986 Ντράζεν Πέτροβιτς
1990 Τόνι Κούκοτς
1994 Σακίλ Ο’ Νιλ
1998 Ντέγιαν Μποντίρογκα
2002 Ντερκ Νοβίτσκι
2006 Πάου Γκασόλ
2010 Κέβιν Ντουράντ
2014 Κίρι Ίρβινγκ

Πρώτος σκόρερ ανά διοργάνωση

Έτος Παίκτης Πόντοι
1950 Ρουφίνο Μπερνέδο 86
1954 Όσκαρ Μόλια 168
1959 Τζέρι Βάιντα 162
1963 Ρικάρντο Ντουάρτε 163
1967 Μπόχνταν Λίξο 180
1970 Σιν Ντογκ Πα 261
1974 Γουέιν Μπράμπεντερ 207
1978 Ντράζεν Νταλιπάγκιτς 200
1982 Ντράγκαν Κιτσάνοβιτς 190
1986 Νίκος Γκάλης 337
1990 Όσκαρ Σμιντ 277
1994 Άντριου Γκέιζ 191
1998 Αλμπέρτο Ερέρος 161
2002 Ντερκ Νοβίτσκι 216
2006 Ντερκ Νοβίτσκι 209
2010 Λούις Σκόλα 244
2014 Πάου Γκασόλ 140

Πρώτος σκόρερ ανά διοργάνωση κατά μέσο όρο πόντων

Έτος Παίκτης Μ.Ο.
1950 Άλβαρο Σαλβαδόρες 13,7
1954 Όσκαρ Μόλια 18,6
1959 Τζέιμς Τσεν 20,1
1963 Ρικάρντο Ντουάρτε 20,3
1967 Μπόχνταν Λίξο 20
1970 Σιν Ντογκ Πα 32,6
1974 Αρτούρο Γκερέρο 27
1978 Καμίλ Μπράμπενετς 26,8
1982 Βιλφρέδο Ρουίς 24
1986 Νίκος Γκάλης 33,7
1990 Όσκαρ Σμιντ 34,6
1994 Άντριου Γκέιζ 23,8
1998 Αλμπέρτο Ερέρος 17,8
2002 Ντερκ Νοβίτσκι 24
2006 Γιάο Μινγκ 25,3
2010 Λούις Σκόλα 27,1
2014 Χοσέ Μπαρέα 22

Οι 10 Κορυφαίοι Σκόρερ

Παίκτης Αγώνες Πόντοι Μ.Ο.
Όσκαρ Σμιντ 35 843 24,1
Άντριου Γκέιζ 29 594 20,5
Ντράζεν Νταλίμπαγκιτς 36 563 15,6
Χοσέ Ορτίς 33 511 15,5
Ντράγκαν Κιτσάνοβιτς 26 491 18,9
Παναγιώτης Γιαννάκης 26 469 18
Λουίς Σκόλα 27 456 16,9
Βλάμιρ Μάρκες 33 437 13,2
Αντονέλο Ρίβα 18 434 24,1
Ντερκ Νοβίτσκι 18 425 23,6