Βόιτσεχ Κίλαρ
1932 – 2013

Πολωνός συνθέτης, γνωστός από τη μουσική που έγραψε για τις κινηματογραφικές ταινίες Δράκουλας (1992) και Πιανίστας (2002). Μαζί με τους Χένρικ Γκόρετσκι και τον Κζίστοφ Πεντερέτσκι ανήκει στην πολωνική μουσική πρωτοπορία της δεκαετίας του '60.

Ο Βόιτσεχ Κίλαρ (Wojciech Kilar) γεννήθηκε στις 17 Ιουλίου του 1932 στο Λβοφ (σημερινό Λβιβ Ουκρανίας). Μετά τον πόλεμο έζησε στο Κατοβίτσε, όπου σπούδασε στη Μουσική Ακαδημία της πόλης και στη συνέχεια στο Παρίσι, με τη γαλλίδα πιανίστρια και παιδαγωγό Νάντια Μπουλανζέ.

Ξεκίνησε την καριέρα του ως συνθέτης, γράφοντας συμφωνική μουσική, μουσική δωματίου και κοντσέρτα. Οι επιρροές του εκτείνονται από τους γάλλους συνθέτες Κλοντ Ντεμπισί και Μορίς Ραβέλ και τον συμπατριώτη του συνθέτη Κάρολ Σιμανόφσκι έως τη λαϊκή μουσική της πατρίδας του και τη θρησκευτική μουσική της Καθολικής εκκλησίας.

Οι συνθέσεις του παρουσιάζουν μεγάλο εύρος, από την αβάν-γκαρντ Riff 62 έως το χορωδιακό Exodus (ακούγεται στο τρέιλερ της Λίστας του Σίντλερ) και το θρησκευτικό Magnificat. Η αγάπη για τα απλά μοτίβα και η χρήση της συνήχησης κοντραμπάσου και τσέλου έδωσαν στη μουσική του ένα ατμοσφαιρικό ρομαντικό συναίσθημα, που δεν πέρασε απαρατήρητο από τους κινηματογραφιστές.

Αν και θα προτιμούσε να τον θυμούνται για το συμφωνικό του έργο, οι μουσικές του για τον κινηματογράφο ήταν αυτές που τον έκαναν πολύ δημοφιλή στην Πολωνία και τον κόσμο. Συνέθεσε μουσική για ταινίες των συμπατριωτών του σκηνοθετών Κζίστοφ Κισλόφσκι, Κζίστοφ Ζανούσι, Κάζιμιρτζ Κουρτς και Αντρέι Βάιντα (περίφημο βαλς του για την ταινία Η Γη της Επαγγελίας). Για να γράψει μουσική για τον κινηματογράφο, ο Κίλαρ έθετε τρία κατά σειρά κριτήρια: το όνομα του σκηνοθέτη, το ύψος της αμοιβής και το σενάριο.

Το 1992 η φήμη του εκτοξεύθηκε παγκοσμίως για τη μουσική της ταινίας του Φράνσις Φορντ Κόπολα Δράκουλας, ενώ την ίδια χρονιά τιμήθηκε από την Αμερικανική Ένωση Συνθετών και Συγγραφέων. Το 2002 συνέθεσε τη μουσική της ταινίας του Ρομάν Πολάνσκι Πιανίστας και κέρδισε το γαλλικό Bραβείο Σεζάρ καλύτερης μουσικής για ταινία.

Ο Βόιτσεχ Κίλαρ πέθανε στις 29 Δεκεμβρίου του 2013 στο Κατοβίτσε, σε ηλικία 81 ετών. Κάποτε είχε πει ότι θα ήθελε να τον θυμούνται «ως ένα άνθρωπο, που έδωσε στους ανθρώπους λίγη ευτυχία, ελπίδα, στοχασμό και πίστη». Για 40 χρόνια ήταν νυμφευμένος με την Μπάρμπαρα Κίλαρ, η οποία πέθανε το 2007.