Τζέρι Ράφερτι
1947 – 2011

Σκωτσέζος τραγουδοποιός, που γνώρισε μεγάλη επιτυχία στα τέλη της δεκαετίας του ‘70 με τον τραγούδι Baker Street και τον δίσκο City to City. Ανήκε στον ευρύτερο χώρο του προοδευτικού ροκ (progressive rock).

O Τζέραλντ «Τζέρι» Ράφερτι (Gerry Rafferty) γεννήθηκε στις 16 Απριλίου 1947 στο Πέισλι της Σκωτίας και ήταν το τρίτο παιδί της οικογένειάς του. Ο ιρλανδικής καταγωγής πατέρας του Τζόζεφ Ράφερτι δούλευε ως ανθρακωρύχος και οδηγός φορτηγού. Παρότι κουφός, του άρεσε να τραγουδά κυρίως ιρλανδικά επαναστατικά τραγούδια. Ήταν γερό ποτήρι και συχνά κακομεταχειριζόταν το νεαρό αγόρι, που δεν το συμπαθούσε ιδιαίτερα, καθώς είχε προέλθει από μία ανεπιθύμητη γέννα. Την ανατροφή και την προστασία του ανέλαβε η σκωτσέζα μάνα του Μέρι Σκίφινγκτον, η οποία του εμφύσησε την αγάπη για τη μουσική, μαθαίνοντάς του ιρλανδικά και σκωτσέζικα παραδοσιακά τραγούδια. Ο Τζέρι από μικρός άρχισε να σκαρώνει μελωδίες, επηρεασμένος από τα τραγούδια των Beatles και του Μπομπ Ντίλαν.

Με τον θάνατο του πατέρα του το 1963, ο νεαρός Τζέρι εγκαταλείπει το σχολείο. Αρχικά δουλεύει σε χασάπικο και στη συνέχεια ως κατώτερος εφοριακός υπάλληλος. Τα Σαββατοκύριακα, μαζί με τον παλιό συμμαθητή του Τζο Ίγκαν παίζουν σ’ ένα τοπικό γκρουπ, τους Mavericks. Κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας γνωρίζει τη 15χρονη κομμώτρια Κάρλα Βεντίλα, κόρη ιταλών μεταναστών. Θα παντρευτούν το 1970 και δύο χρόνια αργότερα θα αποκτήσουν μία κόρη, τη Μάρθα.

Στα μέσα της δεκαετίας του ‘60 βρίσκουμε τον Τζέρι Ράφερτι ως πλανόδιο μουσικό στο Μετρό του Λονδίνου. Παράλληλα, σχηματίζει το γκρουπ Humblebums με τον μετέπειτα ηθοποιό Μπίλι Κόνολι, αλλά δεν γνωρίζει επιτυχία, παρά τα τρία άλμπουμ που ηχογράφησαν. Απαρατήρητο περνά και το προσωπικό άλμπουμ με τίτλο «Can I have My Money Back», όπως και το σινγκλ «Benjamin Day» / «There's Nobody Here» με το συγκρότημα των The Fifth Column, στο οποίο συμμετέχει και ο παλιόφιλός του Τζο Ίγκαν.

To 1972 μαζί με τον Ίγκαν σχηματίζουν τους Stealers Wheel και γνωρίζουν επιτυχία με το τραγούδι «Stuck In The Middle With You», που θα επανέλθει στο προσκήνιο είκοσι χρόνια αργότερα, όταν ο Κουέντιν Ταραντίνο θα το συμπεριλάβει στο σάουντρακ της ταινίας του Reservoir Dogs. Ήταν ένα πολλά υποσχόμενο συγκρότημα, που θεωρήθηκε ως η βρετανική απάντηση στους αμερικανούς Crosby, Stills, Nash and Young. Θα διαλυθεί το 1975, εξαιτίας των ασφυκτικών όρων που έθεσε στο συμβόλαιό τους η δισκογραφική τους εταιρεία Α&Μ. Ο Ράφερτι μισούσε τη δημοσιότητα και τις συναυλίες.

Στις 20 Ιανουαρίου 1978, ο Τζέρι Ράφερτι επανέρχεται στη δισκογραφία με το άλμπουμ «City to City», που περιλαμβάνει την μπαλάντα «Baker Street», σήμα κατατεθέν της μουσικής του διαδρομής. Το τραγούδι αναφέρεται στον γνωστό δρόμο του Λονδίνου και χαρακτηρίζεται από το οκτάμετρο ριφ (σύντομη μελωδική φράση), που παίζει το σαξόφωνο του Ράφαελ Ρέιβενσκροφτ και το κιθαριστικό σόλο του Χιου Μπερνς. Το 2008 συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο του Rolling Stone με τα 100 κορυφαία κιθαριστικά τραγούδια όλων των εποχών. Το άλμπουμ θα πούλησε πάνω από 5,5 εκατομμύρια αντίτυπα και στις 8 Ιουλίου 1978 εκθρόνισε το περίφημο σάουντρακ της ταινίας Saturday Night Fever από την κορυφή του αμερικάνικου πίνακα επιτυχιών. Ήταν μία ανάσα δροσιάς για τους φίλους του καλού τραγουδιού, μέσα στον ασφυκτικό κλοιό που είχε επιβάλλει η ντίσκο στη λαϊκή μουσική στα τέλη της δεκαετίας του ‘70.

Επιτυχία θα γνωρίσει και το επόμενο άλμπουμ του «Νιght Owl» (1979), όχι όμως και τα επακολουθήσαντα, εξαιτίας της απροθυμίας του Ράφερτι να τα υποστηρίξει με συναυλίες. Τελευταίες δημιουργικές αναλαμπές της καριέρας του, η συμμετοχή στο σάουντρακ της ταινίας «Local Hero» («Το Ίνδαλμα της Πόλης») το 1983 και η ενασχόλησή του με την παραγωγή του πρώτου επιτυχημένου σινγκλ των Proclaimers, «Letter from America» (1987).

Από το 2008 πύκνωσαν τα δημοσιεύματα του αγγλικού τύπου για την κατάσταση της υγείας του. Ο Τζέρι Ράφερτι, έχοντας κληρονομήσει την κακιά συνήθεια του πατέρα του, μπαινόβγαινε στα νοσοκομεία, εξαιτίας ηπατικών προβλημάτων. Τα προηγούμενα χρόνια είχε απορρίψει συνεργασίες με καλλιτέχνες, όπως ο Πολ ΜακΚάρτνεϊ και ο Έρικ Κλάπτον, επειδή «δεν τους θεωρούσε και τόσο καλούς». Το 1990 χώρισε από τη σύζυγό του, η οποία δεν μπορούσε να αντέξει τον εκρηκτικό του χαρακτήρα από την κατάχρηση αλκοόλ. Πέθανε, τελικά, στις 4 Ιανουαρίου 2011, σε ηλικία 63 ετών.

Δισκογραφία

  • Can I Have My Money Back (1972)
  • City to City (1978)
  • Night Owl (1979)
  • Snakes & Ladders (1980)
  • Sleepwalking (1982)
  • North & South (1988)
  • On a Wing and a Prayer (1992)
  • Over My Head (1994)
  • The Best of Gerry Rafferty (1998)
  • Another World (2000)
  • The Best of 1970-1982: Days Gone Down (2006)
  • Life Goes On (2009)