Φάνια Καπλάν
1890 – 1918

Η ρωσίδα επαναστάτρια Φάνια Καπλάν

Η Φάνια Καπλάν ήταν ρωσίδα επαναστάτρια, που έμεινε στην ιστορία επειδή αποπειράθηκε να δολοφονήσει τον ηγέτη της «Οκτωβριανής Επανάστασης» Βλαντιμίρ Λένιν ως προδότη της επανάστασης. Συνελήφθη και εκτελέστηκε.

Η Φέιγκα Χαΐμοβνα Ρόϊτμπλατ, όπως ήταν το πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1890 στην επαρχία Βολχίνιαν της Ρωσικής Αυτοκρατορίας (σήμερα η περιοχή ανήκει στην Ουκρανία). Ήταν ένα από τα επτά παιδιά μιας φτωχής εβραϊκής οικογένειας.

Σε νεαρή ηλικία εντάχθηκε στο Κόμμα των Σοσιαλεπαναστών, γνωστών και ως Εσέρων, και στα 16 της χρόνια πήρε μέρος σε μια βομβιστική ενέργεια εναντίον τσαρικού στόχου. Συνελήφθη και καταδικάσθηκε σε ισόβια δεσμά, τα οποία άρχισε να εκτίει σε διάφορες φυλακές της Σιβηρίας.

Αποφυλακίστηκε στις 3 Μαρτίου 1917, μετά τη «Φεβρουαριανή Επανάσταση», που γκρέμισε το τσαρικό καθεστώς και εγκαθίδρυσε ένα θνησιγενές δημοκρατικό καθεστώς. Συμμετείχε στην «Οκτωβριανή Επανάσταση», που ανέτρεψε την κυβέρνηση του σοσιαλδημοκράτη Κερένσκι και ξεκίνησε την οικοδόμηση του κομμουνισμού στην αχανή Ρωσική επικράτεια.

Οι Σοσιαλεπαναστάτες, σύμμαχοι των Μπολσεβίκων του Λένιν για κάποιο διάστημα, ήλθαν σε ρήξη μαζί τους και μάλιστα οργάνωσαν κίνημα εναντίον τους τον Ιούλιο του 1918, επειδή ήταν αντίθετοι στη Συνθήκη του Μπρεστ - Λιτόφσκ, με την οποία η Ρωσία συνήψε συνθήκη ειρήνης με τις Κεντρικές Δυνάμεις και αποσύρθηκε από τα πεδία των μαχών του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Τότε γεννήθηκε η ιδέα στην Φάνια Καπλάν να δολοφονήσει τον Λένιν ως προδότη της επανάστασης. Πραγματοποίησε το σχέδιο της στις 30 Αυγούστου 1918, αμέσως μετά την ομιλία του Λένιν σ’ ένα εργοστάσιο της Μόσχας. Τον πυροβόλησε με ένα πιστόλι και τον τραυμάτισε σοβαρά. Συνελήφθη επί τόπου και ανακρίθηκε από τη μυστική αστυνομία του καθεστώτος ΤσεΚά (πρόδρομο της Κα-Γκε-Μπε). Κατά τη διάρκεια της ανάκρισης δήλωσε ότι ενήργησε μόνη της και ότι παραμένει πιστή στην Επανάσταση, αλλά ανέφερε ότι ο Λένιν πρόδωσε τις αρχές της.

Αφού οι αρχές πείστηκαν ότι δεν υπήρχε συνωμοσία και ότι η Φάνια Καπλάν ενήργησε μόνη της, την εκτέλεσαν με μια σφαίρα στον αυχένα στις 3 Σεπτεμβρίου 1918. Τη διαταγή έδωσε ο 33χρονος Γιάκοβ Σβερντλόφ - ηγετικό στέλεχος των Μπολσεβίκων και εβραϊκής καταγωγής ο ίδιος όπως και η Καπλάν - που, σύμφωνα με μια εκδοχή, είχε διατάξει την εκτέλεση του τσάρου Αλέξανδρου Β’ και της οικογένειάς του λίγες εβδομάδες νωρίτερα.