Νικολάι Γκέντα
1925 – 2017

Σουηδός τενόρος, από τις μεγάλες φυσιογνωμίες του διεθνούς λυρικού θεάτρου μεταπολεμικά. Ανήκε στις σπουδαίες φωνές του 20ου αιώνα, μαζί με τη Μαρία Κάλλας, την Ελίζαμπεθ Σβάρτσκοπφ και τον βαρύτονο Ντίτριχ Φίσερ-­Ντίσκαου. Η μεγάλη του άνεση και η γνώση επτά γλωσσών τού επέτρεψαν να δοκιμάσει στη σκηνή και τη δισκογραφία τα πιο διαφορετικά είδη, από τον Μότσαρτ και τον Γκουνό ως τον Σοστακόβιτς και τον Μπάρμπερ.

Ο Χάρι Γκούσταφ Νικολάι Γκέντα γεννήθηκε στις 11 Ιουλίου 1925 στη Στοκχόλμη και σε ηλικία 17 ετών έμαθε ότι είχε εγκαταλειφθεί από τους γονείς του και υιοθετηθεί από τη θεία του Όλγα Γκέντα, μία ρωσικής καταγωγής Σουηδή, και τον τραγουδιστή σύζυγό της Μιχαήλ Ουστίνοφ.

Έκανε το ντεμπούτο του το 1952 στη Βασιλική Όπερα της Στοκχόλμης, αφού σπούδασε κοντά στον θετό του πατέρα, τον μεγάλο σουηδό τενόρο Καρλ Μάρτιν Έμαν και στη Βασιλική Ακαδημία Μουσικής. Την ίδια χρονιά ηχογράφησε τον πρώτο δίσκο του με την όπερα του Μουσόργκσκι «Μπόρις Γκοντούνοφ».

Από το 1953 ξεκίνησε τη διεθνή καριέρα του, με εμφανίσεις στην Όπερα του Παρισιού, στο Κόβεντ Γκάρντεν του Λονδίνου και στο Φεστιβάλ του Εξ­ αν ­Προβάνς στη Γαλλία. Το 1957 έκανε το ντεμπούτο του στο φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ με την «Απαγωγή στο Σεράι» του Μότσαρτ και στη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης (Met) με τον «Φάουστ» του Γκουνό.

Από το 1957 έως το 1983 βρέθηκε στην ακμή της καριέρας του. Εμφανίσθηκε περισσότερες από 350 φορές στη Met και διέτρεξε σχεδόν όλο το ρεπερτόριο της γαλλικής, της ιταλικής, της ρωσικής και της τσεχικής όπερας. Στις 15 Ιανουαρίου 1958 ερμήνευσε το ρόλο του «Ανατόλ» στο πρώτο ανέβασμα της όπερας του Σάμιουελ Μπάρμπερ «Βανέσα», σε λιμπρέτο του συνθέτη του Τζιαν-Κάρλο Μενότι και υπό τη μουσική καθοδήγηση του Δημήτρη Μητρόπουλου.

Η δισκογραφία του είναι εξίσου εντυπωσιακή σε μέγεθος και διάρκεια, καθώς ηχογραφούσε μέχρι τα 78 του («Ιδομενέας» του Μότσαρτ το 2003). Έκανε ηχογραφήσεις με πολύ μεγάλους διευθυντές ορχήστρας (Ότο Κλέμπερερ, Ζορζ Πρετρ, Χέρμπερτ φον Κάραγιαν), όπως και με τις μεγαλύτερες ντίβες («Κάρμεν» με τη Μαρία Κάλλας, «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ» του Σοστακόβιτς με την Γκαλίνα Βισνέφσκαγια).

Ο Νικολάι Γκέντα πέθανε στις 8 Ιανουαρίου 2017 στο Τολοσενάζ της Ελβετίας, σε ηλικία 91 ετών. Ο θάνατός του ανακοινώθηκε ένα μήνα αργότερα, στις 9 Φεβρουαρίου, από την κόρη του Τάνια Γκέντα.