Το χρονικό του «Σκοπιανού»

Εισαγωγή

To «Σκοπιανό», το πιο πρόσφατο στάδιο του «Μακεδονικού», ως πρόβλημα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής προέκυψε από τη διάλυση της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας, στις αρχές της δεκαετίας του '90. Σε μια περίοδο που η Ελλάδα ομφαλοσκοπούσε (Ειδικό Δικαστήριο κλπ), η Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας εκδήλωνε τη βούλησή της να αποσχιστεί από τη Γιουγκοσλαβία. Με το όνομα Δημοκρατία της Μακεδονίας, με σύμβολο το αστέρι της Βεργίνας και με αλυτρωτικές «κορώνες», αναζήτησε τη δική της ταυτότητα και μια θέση στη διεθνή κοινότητα ως ανεξάρτητο κράτος.

Το «Σκοπιανό» είχε εισβάλει δυναμικό στο ελλαδικό προσκήνιο. Στις 14 Φεβρουαρίου του 1992, ένα πολυπληθές και γεμάτο παλμό συλλαλητήριο στη Θεσσαλονίκη σηματοδότησε την ενασχόληση της κοινής γνώμης με το ζήτημα της ονομασίας και των συμβόλων του γειτονικού κράτους. Η λαοθάλασσα της Θεσσαλονίκης πρόβαλε διεθνώς τις ευαισθησίες του ελληνισμού και τη θέλησή του να αντιδράσει στην προσπάθεια οικειοποίησης της ελληνικής ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η ελληνική διπλωματία από θέση ισχύος δεν συζητούσε στην αρχή «ούτε το όνομα Μακεδονία, ούτε παράγωγά του» για την ονομασία του γειτονικού κράτους. Η οικονομική διείσδυση, το εμπάργκο, οι διαπραγματεύσεις δεν έφεραν αποτέλεσμα και τα επόμενα χρόνια η χώρα μας, έχοντας κάνει μια σημαντική έκπτωση, άρχισε να διαπραγματεύεται τη σύνθετη ονομασία, επειδή «η διεθνής κοινότητα δεν μας καταλαβαίνει».

Τελικά, ύστερα από σχεδόν τρεις δεκαετίες διενέξεων και αντιπαραθέσεων, η Ελλάδα και η ΠΓΔΜ υπέγραψαν στις 17 Ιουνίου 2018, τη Συμφωνία των Πρεσπών, με την οποία η γειτονική χώρα θα μετονομασθεί σε «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας». Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας έκανε λόγο για «μια νέα εποχή στα Βαλκάνια», ενώ η ΝΔ κατηγόρησε τον πρωθυπουργό και τον κυβερνητικό του εταίρο Πάνο Καμμένο ότι «εκχώρησαν στους πολίτες της ΠΓΔΜ τη δυνατότητα να αυτοαποκαλούνται “Μακεδόνες” και να υποστηρίζουν ότι μιλούν την τάχα μακεδονική γλώσσα». Θετική η υποδοχή της διεθνούς κοινότητας (Ε.Ε-ΗΠΑ), η οποία είχε ασκήσει έντονες πιέσεις για την επίτευξη της συμφωνίας.