Ρούλα Κακλαμανάκη
1936 – 2013

Ελληνίδα λογοτέχνις, νομικός και πολιτικός.

Η Σταυρούλα (Ρούλα) Κακλαμανάκη, με καταγωγή από τη Μονεμβασιά, γεννήθηκε στον Πειραιά το 1936. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάστηκε ως δικαστική υπάλληλος (1959-1967), δικαστικός (1967-1977) και στη συνέχεια ως δικηγόρος.

Το 1981 και το 1985 εξελέγη βουλευτής Α' Αθηνών με το ψηφοδέλτιο του ΠΑΣΟΚ και χρημάτισε υφυπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων (1981-1986) και Υφυπουργός Παιδείας (1988) στις κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου.

Στα ελληνικά γράμματα εμφανίστηκε το 1973 με την ποιητική συλλογή Σήμερα. Το 1977 εξέδωσε τον συγκεντρωτικό τόμο Ποιήματα 1967-1977. Το 1975 τύπωσε το δοκίμιο Για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και το 1979 το βιβλίο Η θέση της Ελληνίδας στην οικογένεια, την κοινωνία, την πολιτική. Το 1987 κυκλοφόρησε το πρώτο της πεζογράφημα με τίτλο Άμβλωση στο Β' Τριμελές.

Η Ρούλα Κακλαμανάκη ασχολήθηκε συστηματικά με την αρθρογραφία σε εφημερίδες και περιοδικά για θέματα της δικαιοσύνης, της πολιτικής και των δικαιωμάτων των γυναικών. Υπήρξε υπεύθυνη του περιοδικού Hellenic Quarterly, ενώ διατέλεσε αντιπρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων. Πέθανε στις 5 Ιανουαρίου 2013, σε ηλικία 77 ετών.

Εργογραφία

Ποίηση

  • Σήμερα (Διογένης, 1973)
  • Βήματα στην άλλη πολιτεία (Διογένης, 1975)
  • Μνημείο Αγνώστου (Διογένης, 1977)
  • Ποιήματα (1967-1977), (Εστία, 1983)
  • Το δίλημμα του αγάλματος (Καστανιώτης, 1987)
  • Η πτήση που δεν έγινε (Δελφίνι, 1994)
  • Λίγο πριν, λίγο μετά (Καστανιώτης, 1999)
  • Τζακ, ο αντεροβγάλτης - Σώμα με σώμα η μνήμη (Μεταίχμιο, 2003)

Πεζογραφία

  • Η άμβλωση στο Β' Τριμελές (Καστανιώτης, 1987)
  • Αναδρομικός θάνατος (Πατάκης 1993)
  • Οσάκις ο Σάκης (Ελληνικά Γράμματα, 2000)
  • Οι γάμοι της Ροζαλίας (Ελληνικά Γράμματα, 2000)
  • Ας αγαπιόμαστε, ανθισμένη κερασιά (Ελληνικά Γράμματα, 2003)
  • Δαγκωμένο Μήλο (Ελληνικά Γράμματα, 2001)
  • Το ευάλωτο σώμα της δικαιοσύνης (Άγκυρα, 2010)
  • Από λέξη σε λέξη (Νέδα 2010)
  • Στα κύματα του Δούναβη (Νέδα, 2012)

Μελέτες

  • Για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης (Διογένης, 1975)
  • Η θέση της ελληνίδας στην οικογένεια, την κοινωνία, την πολιτεία (Γκιουμέλ, 1979, Β΄έκδ. (Καστανιώτης, 1984)
  • Ο Γιώργος Γεννηματάς που γνώρισα (Πατάκης, 1995)
  • Η Δικαιοσύνη (Πατάκης,1996)
  • Τόλμησε να νικήσεις (Λιβάνης, 1997)
  • Γιάννης Ρίτσος (Πατάκης, 1999)
  • Ανδρέας Παπανδρέου (Πατάκης, 2000)
  • Η γυναίκα, χτες και σήμερα (Κέδρος, 2007)

Μεταφράσεις

  • Ανθολογία Ούγγρων Ποιητών ( Φόρμα, 1991)

Κρίση για το έργο της

Η ποίησή της δεν τέμνεται με την πολιτική, βασική έκφραση αισιοδοξίας. Άλλο πολιτική, άλλο ποίηση - η ποίηση της είναι απαισιόδοξη. Ως Υπουργός κάνει αυτό που μπορεί για το καλό του ανθρώπου. Ωστόσο ξέρει πως ό,τι μπορεί να κάνει η πολιτική, είναι πολύ λιγότερο από αυτό που χρειάζεται ο άνθρωπος. Αυτό το δυσέφικτο ή ανέφικτο υπόλοιπο εκφράζει, κατά κύριο λόγο, η αθυμία των στίχων της:

Η τελετή της ετοιμασίας παίρνει διαστάσεις
απροσδόκητα. Το γάντι και το χέρι και η ζώνη.
Όλα κατάλευκα. Διάδρομος ατελείωτος.
Μήτε γκρεμός, μήτε τοίχος.
Η άλλη άκρη είναι το χειρουργείο.
Το τέρμα του βυθού κι όλα από πάνω
ανόητη φλυαρία.
Άραγε ποιος υπάρχει σαφέστερα;
Ο κόσμος ή το κρίμα του κόσμου
(«Μνημείο αγνώστου», 1977)

Από το βιβλίο του Μιχάλη Μερακλή «Σύγχρονη Ελληνική Λογοτεχνία: 1945-1980» (Πατάκης, 1987)

Ένα ποίημα της Ρούλας Κακλαμανάκη

Ποδοσφαιρικοί Αγώνες

Από παιδί τού άρεσε να κάνει την μπάλα σκαμνάκι.
Έχοντας μάθει τους χειρισμούς μια τέλειας ισορροπίας
Μπορούσε να κάνει οτιδήποτε.

Καθισμένος εκεί, χρησιμοποιώντας κάθε μόριο
Του σώματος και του πνεύματός του
Με τις ανάλογες κινήσεις γεννούσε πλήθος λέξεων
Και, αν όχι ποιήματα, έργα - ούτως ειπείν αιωνιότητας -
Οπωσδήποτε ανθρώπους κατ' εικόνα και ομοίωσή του.
Καμιά φορά και θεούς.

Όλα ήταν αληθινά με μόνη εξαίρεση τα φτερά.
Αυτά που φυτρώνουν στα γήπεδα των ποδοσφαιρικών αγώνων
Και βγαίνουν από τους αστραγάλους των ποδιών
Για να εξαφανίσουν από προσώπου γης τα παιδικά όνειρα
Και να δώσουν το πρώτο λάκτισμα στην ύποπτη αθωότητα των αγγέλων.