Αλέξανδρος Αλεξανδράκης
1913 – 1968

Έλληνας ζωγράφος και χαράκτης, γνωστός κυρίως από τους πίνακές του με θέμα τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940.

Ο Αλέξανδρος Αλεξανδράκης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 8 Μαρτίου 1913. Παρά τις αντιρρήσεις των γονέων του, που τον ήθελαν έμπορο, γράφτηκε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ) το 1931 και σπούδασε ζωγραφική με δασκάλους τον Σπυρίδωνα Βικάτο και τον Ουμβέρτο Αργυρό και χαρακτική με τον Γιάννη Κεφαλληνό.

Με την έκρηξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου (28 Οκτωβρίου 1940), επιστρατεύτηκε και στάλθηκε στην Ήπειρο, όπου έζησε όλο το έπος των μαχών από την πρώτη γραμμή. Προτού, όμως, αναχωρήσει για το μέτωπο, πήρε μαζί του τα στοιχειώδη σύνεργα του ζωγράφου κι έτσι μπόρεσε να χαράξει με το μολύβι του αληθινά ζωντανά σκίτσα του πολέμου που του χρησίμευσαν αργότερα για να ζωγραφίσει τους γνωστούς πίνακες με σκηνές του ελληνοϊταλικού πολέμου.

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής κέρδισε το πρώτο βραβείο χαρακτικής σε διαγωνισμό της ΑΣΚΤ. Το 1950 έλαβε το πρώτο και το δεύτερο βραβείο σε διαγωνισμό αφίσας για το Σχέδιο Μάρσαλ και την επόμενη χρονιά το Α’ βραβείο αφίσας του ΕΟΤ. Το 1955 έθεσε υποψηφιότητα για καθηγητής στην ΑΣΚΤ, αλλά δεν κατόρθωσε να εκλεγεί.

Λίγο πριν από το θάνατό του, εξέδωσε το 1968 το λεύκωμα «Έτσι πολεμούσαμε 40-41», με 80 σκίτσα από το μέτωπο και 22 πολεμικούς πίνακες από την περίοδο εκείνη. Στο λιτό πρόλογο του γράφει: «Με το βιβλίο τούτο θέλησα να διηγηθώ τον πόλεμο με τον δικό μου τρόπο. Στην Τέχνη μου με απασχόλησαν πολλά. Οι εικόνες, όμως, του μετώπου, και της υπεράνθρωπης προσπάθειάς μας στον συντριπτικά άνισο αγώνα, έρχονται και ξανάρχονται στη ζωγραφική μου σαν ανεξόφλητο χρέος».

Η καλλιτεχνική δραστηριότητά του περιλάμβανε ακόμη συμμετοχή σε πολλές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Τελευταίο έργο του που έμεινε ατελείωτο ήταν ένας πίνακας μεγάλων διαστάσεων για τη ναυμαχία του Γέροντα.

Ο Αλέξανδρος Αλεξανδράκης πέθανε στην Αθήνα στις 13 Σεπτεμβρίου 1968. Στις 29 Δεκεμβρίου 1968 τιμήθηκε μεταθανάτια για το έργο από την Ακαδημία Αθηνών και το 1980 η Εθνική Πινακοθήκη πραγματοποίησε μεγάλη αναδρομική έκθεση του έργου του.

Είπαν για το έργο του Αλέξανδρου Αλεξανδράκη

Ο κ. Αλέξανδρος Αλεξανδράκης είναι ο πρώτος Έλλην ζωγράφος, που μας δίδει με την υπέροχον έμπνευσιν του και την εξαιρετική του τέχνην του την Αλβανικήν εποποιία και ωρισμένας δραματικάς στιγμάς της κατοχής.

Σπύρος Μελάς, συγγραφέας και ακαδημαϊκός

Η ζωγραφική του διακρίνεται για μια κάποια ελευθερία στην πινελιά και μια σκούρα χρωματιστή κλίμακα που δεν είναι άμοιρη από τις επιδράσεις των δασκάλων του.

Τώνης Σπητέρης, τεχνοκριτικός

Η ευκαιρία της καλλιτεχνικής ζωής του υπήρξεν ο πόλεμος, όπου ο ζωγράφος υπηρέτησεν εις την γραμμήν των πρόσω, ετιμήθη δε δια του Πολεμικού Σταυρού... Ό,τι κυρίως διακρίνει τους πολεμικούς πίνακάς του είναι η λαμπρά κίνησις και η επιτυχία να μεταδίδη εις τον θεατήν την συγκίνησιν, την οποίαν εικονίζει το θέμα του. Λαμπράν επίσης απόδοσιν επιτυγχάνει εις τα άλογα, εις την κίνησιν και εις την ορμήν των.

Σπυρίδων Μαρκεζίνης, συγγραφέας και πολιτικός