Η Θεοτόκος του Βλαδιμήρου

Από τα αριστουργήματα της βυζαντινής αγιογραφίας του τύπου Ελεούσας. Απεικονίζει την Παναγία να κρατά στη μητρική αγκάλη τον μικρό Χριστό (Βρεφοκρατούσα).

Γύρω στο 1131, η εικόνα, που θρυλείται ότι είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά, μεταφέρθηκε από την Κωνσταντινούπολη στο Κίεβο, ως γαμήλιο δώρο του Οικουμενικού Πατριάρχη Ιωάννη Θ' του Ιερομνήμονος προς τον μεγάλο πρίγκιπα του Κιέβου, Γιούρι Βλαντιμίροβιτς.

Το 1155, η εικόνα μεταφέρθηκε στην πόλη Βλαδίμηρο (Vladimir) και απ’ εκεί το 1395 στη Μόσχα. Τοποθετήθηκε στο Κρεμλίνο και μπροστά της ανακηρύσσονταν οι πατριάρχες και στέφονταν οι Τσάροι.

Τον 15ο αιώνα, οι κάτοικοι του Βλαδιμήρου απαίτησαν την επιστροφή της εικόνας της Θεοτόκου στην πόλη τους. Αντί του πρωτοτύπου, τους δόθηκε ένα αντίγραφο της εικόνας, το οποίο φιλοτέχνησε ο σπουδαίος ρώσος αγιογράφος Αντρέι Ρουμπλιόφ.

Η εικόνα της Θεοτόκου του Βλαδιμήρου τιμάται κάθε χρόνο στη Ρωσία στις 3 Ιουνίου (21 Μαΐου από την Εκκλησία της Ελλάδας). Επίσης, στις 23 Ιουνίου, για την απελευθέρωση της Μόσχας από την επιδρομή του χάνου Ακμάτ (1480) και στις 26 Αυγούστου, για τη σωτηρία του Ρωσικού λαού από την εισβολή του Ταμερλάνου (1395). Λέγεται ότι ακόμα κι αυτός ο Στάλιν επικαλέστηκε τις θαυματουργικές ικανότητες της εικόνας και την περιέφερε με αεροπλάνο πάνω από την πολιορκημένη από τους Γερμανούς Μόσχα τον Δεκέμβριο του 1941.

Σήμερα, η «Θεοτόκος του Βλαδιμήρου» αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα της περίφημης πινακοθήκης «Τρετιακόφ» της Μόσχας.