Η ιστορία του μπασκετικού Παναθηναϊκού

Η «γέννηση» και η πορεία της ΚΑΕ ΠΑΟ

Με 33 πρωταθλήματα Ελλάδος και 6 Κύπελλα Πρωταθλητριών Ευρώπης, ο Παναθηναϊκός είναι μακράν η καλύτερη ομάδα της καλαθόσφαιρας στη χώρα μας και μία από τις κορυφαίες παγκοσμίως.

Ο ιδρυτής του Παναθηναϊκού, Γιώργος Καλαφάτης, ήταν αυτός που δημιούργησε και το τμήμα μπάσκετ του συλλόγου το 1922. Προπολεμικά, το τριφύλλι δεν είχε να επιδείξει κάτι ιδιαίτερα σημαντικό. Στα λίγα πρωταθλήματα που διεξήχθησαν από το 1928 κυριάρχησαν οι ομάδες του Πανελληνίου και του Ηρακλή. Έπρεπε να φθάσουμε στο 1946 για να κατακτήσει ο Παναθηναϊκός το πρώτο του πρωτάθλημα, μεσούντος του Εμφυλίου Πολέμου. Το επανέλαβε και την επόμενη χρονιά, με παίκτες όπως ο Μίσας Πανταζόπουλος και ο Στέλιος Αρβανίτης.

Τη δεκαετία του '50, ενισχυμένος με τον μεγάλο Φαίδωνα Ματθαίου, ο Παναθηναϊκός ανταγωνίζεται για τα πρωτεία τον Πανελλήνιο με τη θρυλική πεντάδα του. Οι δύο συγγενικές ομάδες (να μην ξεχνάμε ότι ο Παναθηναϊκός δημιουργήθηκε το 1908 από αποχωρήσαντα μέλη του Πανελληνίου) κατακτούν από τρεις τίτλους.

Η δεκαετία του '60 ανήκει στην ΑΕΚ, με τη μεγάλη της ομάδα, που έφερε και το πρώτο ευρωπαϊκό στη χώρα μας το 1968. Ο δικέφαλος κατακτά 6 πρωταθλήματα και ο Παναθηναϊκός 4, με παίκτες όπως οι Πέτρος Παναγιωταράκος, Πάνος Κουκόπουλος, Γιώργος Βασιλακόπουλος, Κώστας Πολίτης, Θανάσης Πέπας, Μιχάλης Κυρίτσης, Ανδρέας Χαϊκάλης και ο δεινός σκόρερ Γιώργος Κολοκυθάς. Την περίοδο 1961-1962 αρχίζει και η ευρωπαϊκή πορεία του συλλόγου. Στο πλαίσιο του Κυπέλλου Πρωταθλητριών αντιμετωπίζει στον α' γύρο τη Χάποελ Τελ Αβίβ, από την οποία και αποκλείεται με δύο ήττες (72-84, 56-82). Το 1969 κάνει αισθητή την παρουσία του στην Ευρώπη για πρώτη φορά. Φθάνει στα ημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων, αλλά αποκλείεται από τη Δυναμό Τυφλίδας (81-67, 71-103).

Η δεκαετία του '70 βάφεται πράσινη με έξι πρωταθλήματα κι ένα Κύπελλο Ελλάδος. Ο Ολυμπιακός του Νίκου Γουλανδρή, με τους πολλούς ομογενείς, είναι ο άμεσος αντίπαλός του, ενώ αρχίζει να ανατέλλει το άστρο του Άρη. Τη φανέλα του Παναθηναϊκού φορούν παίκτες, όπως οι Κοκολάκης, Κόντος, Κορωναίος, Ιορδανίδης, Ιωάννου και οι ομογενείς Στεργάκος και Κέφαλος. Οι προπονητές των τίτλων είναι ο Κώστας Μουρούζης (4), ο Ρίτσαρντ Ντουξάιρ και ο Κώστας Αναστασάτος. Την περίοδο 1971-1972 φθάνει στα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών και αποκλείεται από την πανίσχυρη Ινις Βαρέζε (78-70, 55-69).

Η κυριαρχία του Παναθηναϊκού συνεχίζεται στο πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του '80, με 4 πρωταθλήματα και 3 Κύπελλα. Βίδας, Κάπος, Ανδρίτσος και Σκροπολίθας είναι τα νέα πρόσωπα, που ξεχωρίζουν. Οι προπονητές των τίτλων, οι παλιοί του παίκτες Κώστας Πολίτης (4), Χρήστος Κέφαλος και Μιχάλης Κυρίτσης (2). Ακολουθούν 14 χρόνια χωρίς πρωτάθλημα για τον Παναθηναϊκό, με κυρίαρχους στις εγχώριες διοργανώσεις τον Άρη (1985-1991) και τον Ολυμπιακό (1993-1997).

Το 1987 αναλαμβάνουν τις τύχες του τμήματος οι φαρμακοβιομήχανοι αδελφοί Γιαννακόπουλοι, παλιά μέλη του συλλόγου, που διεκδίκησαν χωρίς επιτυχία το 1979 την αγορά της νεοσύστατης ΠΑΕ Παναθηναϊκός, η οποία κατακυρώθηκε στον όμιλο Βαρδινογιάννη. Το 1992, με προπονητή τον Ζέλικο Παβλίσεβιτς, επιχειρούν τη μεγάλη ανανέωση στην ομάδα. Ρίχνουν πολλά λεφτά και φέρνουν στην Ελλάδα μεγάλα αστέρια, όπως τους Γκάλη, Βράνκοβιτς, Πάσπαλιε, Κόμαζετς και Σοκ. Πλαισιωμένοι από τους νεαρούς και πολλά υποσχόμενους Αλβέρτη, Μυριούνη, Οικονόμου, Γεωργικόπουλο και τους έμπειρους Γκέκο και Παπαπέτρου, έφεραν και πάλι τον Παναθηναϊκό σε ρόλο πρωταγωνιστή.

Η κατάκτηση κυπέλλου Ελλάδας με νίκη επί του Άρη (1993) είναι ο πρώτος τίτλος του αναγεννημένου Παναθηναϊκού. Ακολουθούν δύο συμμετοχές σε φάιναλ-φορ (1994, 1995) και το 1996 έρχεται η κατάκτηση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών στο Παρίσι, το μεγαλύτερο επίτευγμα σε συλλογικό επίπεδο για το ελληνικό μπάσκετ εκείνη την περίοδο. Στη σύνθεσή του είχε παίκτες μεγάλου διαμετρήματος, όπως ο Ντομινίκ Ουίλκινς και ο Παναγιώτης Γιαννάκης. Την ίδια χρονιά, προσθέτει ένα ακόμα διεθνές τρόπαιο, το Διηπειρωτικό Κύπελλο, με τον Ούγο Σκονοκίνι και Πέπε Σάντσες στις τάξεις του.

Το 1998 ο Παναθηναϊκός κατακτά το πρώτο του πρωτάθλημα μετά από 14 χρόνια, με προπονητή τον Λευτέρη Σούμποτιτς και παίκτες, όπως τους Φάνη Χριστοδούλου, Κώστα Παταβούκα και Μπάιρον Σκοτ. Η συνέχεια του ανήκει σχεδόν αποκλειστικά. Αλλεπάλληλα πρωταθλήματα, 3 Κύπελλα Πρωταθλητριών (2000, 2002, 2007), συμμετοχές σε φάιναλ-φορ και 4 Κύπελλα, με πλειάδα αστέρων στις τάξεις του (Ράτζα, Κοχ, Ρότζερς, Φώτσης, Τζεντίλε, Μποντίρογκα, Ρέμπρατσα, Μπουντούρης, Κάτας, Καράγκουτης, Μίντλετον, Μουλαομέροβιτς, Μπερκ, Κουτλουάι, Λάκοβιτς, Παπαδόπουλος, Τσαρτσαρής, Παπανικολάου, Μπατίστ, Καλαϊτζής, Χατζηβρέττας, Διαμαντίδης, Φέμερλινγκ, Σκεπάνοβιτς, Τομάσεβιτς, Σπανούλης, Μπετσίροβιτς, Γιαφτόκας, Σισκάουσκας).

Ο Παναθηναϊκός έχει και το πανευρωπαικό ρεκόρ εισιτηρίων σε κλειστό γήπεδο. Στις 29 Μαρτίου 2006 κόπηκαν 20.000 εισιτήρια στον αγώνα με την Μπενετόν για την Ευρωλίγκα. Διεξήχθη στο κλειστό των ολυμπιακών εγκαταστάσεων, που τα τελευταία χρόνια αποτελεί την έδρα των πρασίνων. Προηγήθηκε το Σπόρτιγκ, η Γλυφάδα και φυσικά για πολλά χρόνια το μικρό κλειστό κάτω από τις εξέδρες της Λεωφόρου, γνωστό και ως Τάφος του Ινδού.

Το γυναικείο τμήμα του Παναθηναϊκού δεν έχει την αίγλη του ανδρικού, ακολουθώντας τη μοίρα του γυναικείου μπάσκετ στη χώρα μας. Ιδρύθηκε στα τέλη της δεκαετίας και έγραψε την πρώτη χρυσή σελίδα της ιστορίας του στις 4 Απριλίου 1998, όταν κατέκτησε το πρώτο του πρωτάθλημα, με προπονητή τον Γιώργο Ζευγώλη. Σημαία του τμήματος, η μπασκετμπολίστρια Νένα Νικολαίδου, που ήταν παρούσα και στους τέσσερις τίτλους.

Τίτλοι

  • Πρωταθλήματα Ελλάδας (34): 1946, 1947, 1950, 1951, 1954, 1961, 1962, 1967, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1977, 1980, 1981, 1982, 1984, 1998, 1999, 2000, 2001, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2013, 2014.
  • Κύπελλα Ελλάδας (16): 1979, 1982, 1983, 1986, 1993, 1996, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2012, 2013, 2014, 2015.
  • Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα (6): 1996, 2000, 2002, 2007, 2009, 2011.
  • Διηπειρωτικά (1): 1996.
  • Πρωταθλήματα Ελλάδας Γυναικών (4): 1998, 2000, 2005, 2013.
  • Κύπελλο Ελλάδας Γυναικών (1): 2000.