Ο Κώστας Καραμανλής αρχηγός της Ν.Δ.

Η τετραετία του Μιλτιάδη Έβερτ στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας (1993-1997) δεν έφερε την πολυπόθητη ανάκαμψη στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Το ΠΑΣΟΚ παρέμεινε κυρίαρχο, τόσο με τον Ανδρέα Παπανδρέου, όσο και με τον Κώστα Σημίτη, ενώ η συγγενής «Πολιτική Άνοιξη» του Αντώνη Σαμαρά διεκδικούσε ζωτικό χώρο από τη Νέα Δημοκρατία. Στο εσωκομματικό σκηνικό μαινόταν η διαμάχη Έβερτ - Μητσοτάκη.

Στις ευρωεκλογές του 1994 η Νέα Δημοκρατία είδε και πάλι την πλάτη του ΠΑΣΟΚ, ενώ στις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές του ίδιου χρόνου απέτυχε να κερδίσει τις εντυπώσεις. Τον Σεπτέμβριο του 1996 ο Κώστας Σημίτης, με μια αιφνιδιαστική κίνηση, προκηρύσσει εκλογές και τις κερδίζει. Ο Μιλτιάδης Έβερτ, μετά τη νέα αποτυχία του, υποβάλλει την παραίτησή του και διεκδικεί την επανεκλογή του από την κοινοβουλευτική ομάδα. Κερδίζει εύκολα, με αντίπαλο τον Γιώργο Σουφλιά.

Την εποχή εκείνη ο βετεράνος πολιτικός Γιάννης Βαρβιτσιώτης επεξεργάζεται την υποψηφιότητα του Κώστα Καραμανλή ως «τρίτη λύση» στο δίπολο Έβερτ - Μητσοτάκη. Είναι νέος, άφθαρτος και φέρει ένα ιστορικό όνομα. Με την ιδέα του συμφωνεί ένας άλλος από τους «βαρόνους» της Ν.Δ, ο Γιάννης Κεφαλογιάννης και μαζί οι δυο τους αναλαμβάνουν να την προωθήσουν στο κόμμα. Την πολυπόθητη ηρεμία στη Νέα Δημοκρατία δεν φέρνει η επανεκλογή Έβερτ κι έτσι αποφασίζεται το αρχηγικό ζήτημα να λυθεί για πρώτη φορά από το συνέδριο του κόμματος και όχι από την κοινοβουλευτική ομάδα.

Το 4ο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας συνέρχεται στην Αθήνα από τις 21 έως τις 24 Μαρτίου 1997. Οι υποψήφιοι για την προεδρία του κόμματος είναι τέσσερις: ο πρόεδρος Μιλτιάδης Έβερτ (58 ετών), ο Γιώργος Σουφλιάς (56 ετών), που υποστηρίζεται και από τους μητσοτακικούς, ο μελίρρυτος Βύρων Πολύδωρας (50 ετών), που κηρύσσει αντάρτικο στα «τζάκια» της πολιτικής και ο νεώτερος όλων, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής (41 ετών), ανιψιός του ιδρυτή της παράταξης Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή, που ζητά από τους συνέδρους να τον ψηφίσουν για να «απαλλάξει την παράταξη από τις κακοδαιμονίες, τη μιζέρια, τους φατριασμούς, την εσωστρέφεια, τις βεντέτες και τους προσωπικούς ανταγωνισμούς που την τυράννησαν επί πολλά χρόνια».

Στην πρώτη ψηφοφορία, που έγινε την Παρασκευή 21 Μαρτίου 1997, οι τέσσερις υποψήφιοι έλαβαν: Κώστας Καραμανλής 40,73%, Γιώργος Σουφλιάς 30,52%, Μιλτιάδης Έβερτ 25,34% και Βύρων Πολύδωρας 3,4%. Στη δεύτερη ψηφοφορία πρόεδρος του κόμματος εκλέγεται ο Κώστας Καραμανλής με ποσοστό 69,16%, έναντι 30,84% του Γιώργου Σουφλιά. Το συντριπτικό ποσοστό που έλαβε δεν επιδέχεται οποιασδήποτε αμφισβήτησης και οι τρεις αντίπαλοί του σπεύδουν να τον συγχαρούν. Στόχος του νέου αρχηγού είναι η επάνοδος της Νέας Δημοκρατίας στην εξουσία, με την αμφισβήτηση του Κώστα Σημίτη ως ικανού διαχειριστή και τον διεμβολισμό του κεντρώου χώρου, που ανεβοκατεβάζει κυβερνήσεις. Θα το επιτύχει επτά χρόνια αργότερα.