Το «Πρωτοκύριακο» του Νοεμβρίου στην Κέρκυρα

Πρωτοκύριακο, Λιτάνευση Αγίου Σπυρίδωνος, 19ος αιώνας

Το «Πρωτοκύριακο» είναι εκκλησιαστικό έθιμο με παράδοση αιώνων στο Νησί των Φαιάκων, που απέκτησε κι ένα δεύτερο νόημα μεταπολεμικά.

Το 1673, σύμφωνα με τη παράδοση, ο προστάτης του νησιού Άγιος Σπυρίδων έσωσε την Κέρκυρα από την πανώλη που θέρισε εκατοντάδες οικογένειες. Στις 29 Οκτωβρίου του ίδιου χρόνου, οι Κερκυραίοι αποφάσισαν να τελούν λιτανεία του σκηνώματος του Αγίου κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή του Νοεμβρίου, εξ ου και η ονομασία του εθίμου «Πρωτοκύριακο».

Οι θρησκευτικές εκδηλώσεις ξεκινούν νωρίς το πρωί της Κυριακής με τη Θεία Αρχιερατική Λειτουργία στο ναό του Αγίου Σπυρίδωνα, ενώ αμέσως μετά γίνεται η περιφορά του ιερού σκηνώματος του Αγίου στα καντούνια της Κέρκυρας και στην κεντρική πλατεία Σπιανάδα, συνοδευόμενη από τον κλήρο, τις φιλαρμονικές του τόπου, αλλά και τους μαθητές των δημοτικών, των γυμνασίων και των λυκείων.

Μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, το «Πρωτοκύριακο» αφιερώθηκε και στην πρώτη αντιφασιστική εκδήλωση που έγινε στην Ελλάδα από μαθητές γυμνασίου της Κέρκυρας, στις 2 Νοεμβρίου 1941, ως μία πράξη αντίδρασης κατά των ιταλών κατακτητών και των αλλαγών που αυτοί επέβαλλαν τότε στα σχολεία και την παιδεία.

Έτσι, κάθε χρόνο από τότε, μετά το πέρας της λιτανείας του ιερού σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνα, ακολουθεί στην πλατεία Σπιανάδα και η αναπαράσταση της μαθητικής διαδήλωσης από μαθητές των γυμνασίων της Κέρκυρας.