Η Εποχή της Μελισσάνθης

Το έργο

«Η Εποχή της Μελισσάνθης» είναι ο τίτλος ενός κύκλου τραγουδιών του Μάνου Χατζιδάκι, μια μουσική αυτοβιογραφία, βασισμένη σε δικά του ποιήματα, που φέρει τον αριθμό 37 στην εργογραφία του συνθέτη.

Ο Μάνος Χατζιδάκις αφιέρωσε το έργο στη μνήμη της μητέρας του. Πρόκειται για μια καντάτα για ώριμη γυναικεία φωνή, δύο νεανικές ανδρικές, μεικτή και παιδική χορωδία, ορχήστρα δωματίου και στρατιωτική μπάντα, με βασικό μουσικό όργανο το μπουζούκι.

Η «Μελισσάνθη» είναι ένα βαθιά πολιτικό έργο, με υψηλή ποιητική διάσταση. Στον επίλογο του σημειώματός του, ο Χατζιδάκις αναφέρει: «Η εποχή της Μελισσάνθης τέλειωσε. Σήμερα ζω για πάντα το χαμό της. Κι ο κόσμος μας δεν πάει να γίνει καλύτερος. Με όλα όμως αυτά, δε θέλω να δώσω ιστορικές διαστάσεις στη Μελισσάνθη και στην εποχή της. Επιθυμώ να καταγράψω μόνο την προσωπική μου περιπέτεια και συμμετοχή στην πρόσφατη ιστορία του κόσμου, έτσι καθώς την έζησα μέσ’ από το σπίτι μου και μέσα από την πόλη που εξακολουθώ να ζω».

Το θέμα της «Μελισσάνθης» άρχισε να απασχολεί τον συνθέτη από το 1945. Ωστόσο, η πρώτη εικόνα του έργου σχηματίζεται τον Νοέμβριο του 1965, όταν ο Χατζιδάκις γράφει το ποίημα «Μελισσάνθη», που περιλαμβάνεται στην ποιητική του συλλογή «Μυθολογία». Τα κεντρικά μέρη του ποιήματος αυτού θα αποτελέσουν τον πυρήνα του μουσικού έργου, το οποίο ο συνθέτης ξεκίνησε να συνθέτει το 1970 στην Αμερική και θα τoν απασχολήσει επί μία δεκαετία - περισσότερο από κάθε άλλο έργο του, μετά την «Αμοργό».

«Η Εποχή της Μελισσάνθης» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 2 Απριλίου 1980 στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Γ’ Προγράμματος της ΕΡΤ «Πάσχα ’80», με ερμηνευτές τη Μαρία Φαραντούρη, τον Βασίλη Λέκκα και τον Γιώργο Μιχαλισλή. Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους κυκλοφόρησε σε διπλό άλμπουμ από τηLyra, με ερμηνευτές τη Μαρία Φαραντούρη, τον Βασίλη Λέκκα, τον Γιώργο Μιχαλισλή, τη Χορωδία του Γ’ Προγράμματος υπό τη διεύθυνση του Αντώνη Κοντογεωργίου και την Παιδική Χορωδία «Ροτόντα» Θεσσαλονίκης υπό τον Σωκράτη Τουμπεκτσή.