Ρίχαρντ Βάγκνερ
1813 – 1883

Η επιστροφή από την εξορία

Το 1863 πραγματοποιεί μία θριαμβευτική περιοδεία στη Ρωσία, που του αποφέρει 7.000 τάλιρα. Παρόλα αυτά, τα χρέη εξακολουθούν να τον πνίγουν. Υπογράφει σωρηδόν συναλλαγματικές και οι πλούσιοι φίλοι του αρνούνται να τον συνδράμουν. Ως από μηχανής θεός έρχεται ο νεαρός βασιλιάς της Βαυαρίας Λουδοβίκος Β', ανιψιός του πρώτου βασιλιά των Ελλήνων Όθωνα. Δηλώνει θαυμαστής του και αναλαμβάνει να εξοφλήσει όλα τα χρέη του.

Στις 10 Ιουνίου 1865 παρουσιάζεται στο Μόναχο η νέα του όπερα Τριστάνος και Ιζόλδη, η πρώτη πρεμιέρα του Βάγκνερ τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Ο μαέστρος της παράστασης ήταν ο σπουδαίος Χανς φον Μπίλοφ, η σύζυγος του οποίου Κόζιμα είχε φέρει στον κόσμο ένα παιδί δύο μήνες νωρίτερα (10 Απριλίου 1865). Το κοριτσάκι, που ονομάστηκε Ιζόλδη, δεν ήταν του Μπίλοφ, αλλά του Βάγκνερ, η σχέση του οποίου με την κατά 28 χρόνια μικρότερή του Κόζιμα (νόθο τέκνο του συνθέτη Φραντς Λιστ) είχε σκανδαλίσει το συντηρητικό Μόναχο.

Στις αρχές του 1866, ο Βάγκνερ πληροφορείται τον θάνατο της πρώτης του γυναίκας, αλλά δεν πηγαίνει στην κηδεία της Μίνας Πλάνερ, επειδή βρίσκεται στη Νότιο Γαλλία. Τον Μάρτιο της ίδιας χρονιάς, δαπάναις του Λουδοβίκου της Βαυαρίας, εγκαθίσταται στη Βίλα Τρίμπσεν με θέα στη λίμνη της Λουκέρνης, μαζί με την Κόζιμα, τις δύο κόρες της και τη μικρή Ιζόλδη, καρπό του έρωτά τους. Στις 17 Φεβρουαρίου 1867 η Κόζιμα φέρνει στον κόσμο το δεύτερο παιδί τους, την Εύα. Στις 21 Ιουνίου 1868 ανεβαίνει στο Μόναχο η νέα όπερα του Βάγκνερ Οι αρχιτραγουδιστές της Νυρεμβέργης, το μοναδικό κωμικό έργο της ωριμότητάς του, με διευθυντή ορχήστρας τον απατημένο σύζυγο Χανς φον Μπίλοφ, ο οποίος μετά από πολλούς ενδοιασμούς δίνει το πολυπόθητο διαζύγιο στην Κόζιμα δύο χρόνια αργότερα.

Στις 25 Αυγούστου 1870 γίνεται ο γάμος του Βάγκνερ με την Κόζιμα στην προτεσταντική εκκλησία της Λουκέρνης. Ο Βάγκνερ κάνει λόγο στον φίλο του Φρίντριχ Νίτσε ότι σκοπεύει να δημιουργήσει ένα ειδικό λυρικό θέατρο στο Μπαϊρόιτ, κατάλληλο να ανεβάζονται τα έργα του. Νωρίτερα και συγκεκριμένα στις 26 Ιουνίου 1870 είχε δοθεί με μεγάλη επιτυχία στο Μόναχο Η Βαλκυρία, το δεύτερο μέρος της τετραλογίας Το δαχτυλίδι των Νιμπελούγκεν. Στις 25 Δεκεμβρίου, ημέρα των γενεθλίων της Κόζιμα, ο Βάγκνερ ερμηνεύει το Ειδύλλιο του Ζίγκφριντ με μία μικρή ορχήστρα, που είχε εγκατασταθεί στις σκάλες του σπιτιού τους στο Τρίμπσεν και δημιούργησε μία πρωτόγνωρη συγκίνηση στην Κόζιμα.